روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٧١ - روزشمار جنگ شنبه ٢٢ شهریور ١٣٥٩ ٣ ذی القعده ١٤٠٠ ١٣ سپتامبر ١٩٨٠
ایران و قول عدم مداخلة سیاسی و نظامی در ایران. ... در اینکه قسمت اعظم ثروت شاه در بانک ها و مؤسسات امریکایی است شکی نیست اما مقدار آن چقدر است، معلوم نیست. درصورتی که می شد بر سر این مهم ترین شرط و مشکل ترین ازجهت امریکا سازشی شود؛ مثلاً امریکا قولی می داد تا بر سر اقدام قانونی ایران جهت بازپس گرفتن ثروت شاه ازطریق دادگاه های امریکا مانعی ایجاد نکند، آن وقت شاید شرط مزبور می توانست آغاز حل مسئله باشد. ... خبرنگار بی بی سی در نیویورک می گوید: خواسته هایی که آیت الله خمینی مطرح کرده است از آنچه نخست وزیر ایران هفتة پیش مطرح کرد، ملایم تر است. ...»[١]
رادیو لندن در همین بخش و بخش صبحگاهی امروز خود نظر رئیس جمهور امریکا را دربارة پیام دیروز امام خمینی چنین بیان کرده است: «پرزیدنت کارتر در یک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشت که وی اظهارات آیت الله خمینی را با دقت تحت بررسی قرار داده است، ولی دولت امریکا در ارزیابی تحولات اخیر، جانب احتیاط کامل را رعایت می کند و اظهارات اخیر مقامات ایران را مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد داد. اظهارات محتاطانة پرزیدنت کارتر نه تنها از سابقة ممتد شکست در حل مسئلة گروگان هاست، بلکه از تردید امریکا دراین مورد که با کدام مقام ایرانی تماس بگیرد و مذاکره کند، سرچشمه می گیرد. ... شاید مهم ترین نکتة اظهارات اخیر آیت الله خمینی حذف دو نکته از نکات قبلی باشد. وی درمورد لزوم عذرخواهی امریکا و یا امکان محاکمة گروگان های امریکایی مطلبی اظهار نداشته است. باتوجه به این مسائل، به نظر می رسد که امریکا ازطریق یک مرجع ثالث بی طرف بکوشد که از نظرات مقامات ایران آگاه شود.»[٢]
دراین حال، صادق قطب زاده، وزیر امور خارجة جمهوری اسلامی ایران، که درحال ترک این وزارتخانه است امروز؛ یعنی در سیصد و پانزدهمین روز اشغال سفارت امریکا به دست دانشجویان پیرو خط امام، دربارة پیام دیروز امام اظهار کرد: «شروط چهارگانه ای که توسط امام خمینی عنوان و مطرح گردیده، وضع موجود را از بن بست خارج نموده و مفاد نامة مورخ ٣١ اوت ادموند ماسکی، وزیر امور خارجة امریکا، که در آن تقاضای حل وفصل بحران گروگان ها گردیده با "نظر مساعد" تهران روبه رو شده است.»[٣]
١
تلاش مجامع بین المللی و شخصیت های سیاسی برای حل بحران گروگان های امریکایی همچنان ادامه دارد. دراین زمینه، ازجمله «در پایان اجلاس سالانة کمیسیون فرعی حقوق بشر سازمان ملل متحد که در ژنو تشکیل شده بود، قطعنامه ای به تصویب رسید که طی آن از ایران مصراً تقاضا شده که گروگان های امریکایی را آزاد سازد. ... یکی از مقامات دولت ایران که در این اجلاس به عنوان ناظر شرکت کرده بود با قطعنامة مزبور مخالفت کرد و گفت که مسئلة گروگان ها می بایستی در چارچوب روابط ایران و امریکا مورد بررسی قرار گیرد.»[٤]دررابطه با حل مسئلة
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه (ضمیمه)، شماره ١٧٩، تاریخ ٢٣/٦/١٣٥٩، صص١٣ و ١٤، رادیو لندن (فارسی)، ساعت ٢٠:٤٥، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٢] همان؛ و - همان، رادیو لندن (فارسی)، ساعت ٧:٤٥، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٣] پیر سالینجر، گروگان گیری در ایران، ترجمه دکتر جعفر ثقة الاسلام، نشر نوین، ١٣٦٢، ص٢٧.
[٤] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه (ضمیمه)، شماره ١٧٩، تاریخ ٢٣/٦/١٣٥٩، صص١٤ و ١٥، رادیو لندن (فارسی)، ساعت ٧:٤٥، ٢٢/٦/١٣٥٩.