روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٨٤ - روزشمار جنگ چهار شنبه ١٩ شهریور ١٣٥٩ ٣٠ شوال ١٤٠٠ ١٠ سپتامبر ١٩٨٠
برخی گزارش ها از محرزبودن وجود سربازان مصری در مرز ایلام حکایت داد؛ ازجمله[١] یک گزارش از منابع اطلاعاتی خودی حاکی است: «اخیراً تعدادی از نیروهای ارتش مصر و اردن که در ظاهر برای کمک به ارتش عراق به آن کشور وارد شده اند، دارای تعدادی هواپیمای بدون مارک از نوع میراژ و سوخو می باشند که در پایگاه هوایی کرکوک مستقر شده اند.»[٢]یادآوری می شود که از اوایل بامداد امروز، ارتش عراق نیروهای زیادی را - نزدیک به یک ستون همراه زرهی و توپخانة سنگین - در شهرک پلکانه الشهدا روبه روی پاسگاه انجیرة ایران مستقر کرده است. بنا به همین گزارش، در ساعت ٨:٣٠ دقیقه نیز یک ستون ارتش عراق شامل تانک و توپ و خودرو و بلدوزر در جنوب پاسگاه تک تک مشکی و همواری های پشت آن وارد و مستقر شدند.[٣] ارتش عراق امروز همچنین تعداد ١١ دستگاه تانک و ٢٥ دستگاه خودرو حامل نیروهای تکاور از لشکر١٠ زرهی و ٢ دستگاه کامیون مهمات را از پادگان التاجی به منطقه کوت، (روبه روی پاسگاه صالح آباد در مهران) اعزام کرده است.[٤] علاوه براین، عراق بازهم منطقة مرزی کوت را امروز با ٤١ کامیون سرپوشیده مهمات از پایگاه ابوغریب و زرباطیه، تقویت کرد.[٥] علاوه بر منطقة مرزی کوت، امروز همچنین مناطق فلوجه و دیوانیه، پادگان های ابوغریب و التاجی و نیز پایگاه خانقین عراق با ٢٨ کامیون نظامی شامل نیروهای کماندو، سلاح های ضدهوایی، مهمات و تجهیزات مخابراتی تقویت شدند.[٦]
شهر مهران نیز مجدداً از ساعت ٨:٣٠ دقیقه بامداد، زیر آتش شدید توپخانه عراق قرار گرفت و این درگیری تا روز بعد نیز ادامه یافت. در این نبرد، براثر پرتاب موشک ازسوی نیروهای خودی، پاسگاه زالوآب و قسمتی از زرباطیه آتش گرفت و عراقی ها نیز متقابلاً با پرتاب موشک، قسمتی از پاسگاه بهرام آباد را به آتش کشیدند. بنا به همین گزارش، در آخرین لحظات امشب اعلام شد که پاسگاه نی خزر ایران نیز به تصرف ارتش عراق درآمده است. عراق با ٤٥ تانک به این پاسگاه حمله کرد و علت عقب نشینی جوانمردان ژاندارمری مستقر در این پاسگاه، کمبود سلاح مناسب ذکر شده است.[٧]
در گزارش دیگری، باتوجه به گلوله باران شدید شهر مهران و احتمال پیشروی تانک های دشمن به طرف این شهر، درخواست فوری موشک تاو شده است.[٨]در ساعت ١٢:٣٠ دقیقه، شهر مهران و مرزبانی و پاسگاه های مرزی آن همچنان زیر آتش سنگین توپخانه و بمباران هوایی عراق قرار داشتند.[٩]در ساعت ٢٠، پاسگاه رضاآباد مهران اطلاع داد که در این ساعت صدای انفجاری را از سمت عراق شنیده است که معلوم شد یک خودرو عراقی در دو کیلومتری جنوب غربی زالوآب با مین برخورد و منفجر شده است.[١٠] در ساعت ٢١:٣٠ دقیقه امروز نیز اعلام شد که درگیری شدید در نوار مرزی ایلام همچنان با مهاجمان عراقی ادامه دارد و چند تن از نیروهای نظامی ایران زخمی شده اند.[١١] لذا بنا به درخواست ناحیه ژاندارمری ایلام مبنی بر تقاضای کمک از ناحیة ژاندارمری خوزستان، امروز عده ای از نیروهای سپاه خوزستان عازم منطقة مرزی مهران شدند. درخواست مزبور شامل توپخانة سنگین و پشتیبانی هوایی نیز می باشد.[١٢]
[١] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٥، خبرنگار جمهوری اسلامی، در تماس با ابراهیمی استاندار ایلام در ساعت ١٩، مورخ ١٩/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٤٢٩٥٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (ح - ع) به ت - ف - نزاجا (معاونت اطلاعات و عملیات)، ١٩/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٢٨٣١٥٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ٠٥ به فرماندهی منطقه عملیات غرب، ١٩/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٤٢٨٩٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (معاونت عملیات)، ٢٠/٦/١٣٥٩، ساعت٠٠:١٥ دقیقه؛ و - سند شماره ٢١٤١٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (بانه)، ص٢١٣، بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ٢٣/٦/١٣٥٩، ص١؛ و - سند شماره ٣٨٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری خوزستان (رکن سوم) به استاندار خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر اعلام سماجا مستند به اطلاع واصله.
[٥] سند شماره ٢١٤٢٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (سردشت)، ص١٢٠، بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ٢٤/٦/١٣٥٩، ص١.
[٦] سند شماره ٦٥١٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به سپاه (مرکز فرماندهی)، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٤٢٩١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرکز فرماندهی غرب به مرکز فرماندهی، ٢٠/٦/١٣٥٩، ساعت١١:٣٠ دقیقه؛ و - سند شماره ٤٢٨٩٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سماجا (مرکز فرماندهی)، ٢٠/٦/١٣٥٩، ساعت ١٢:٥٠ دقیقه.
[٨] سند شماره ٤٢٩٤٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرکز فرماندهی غرب به مرکز فرماندهی، ١٩/٦/١٣٥٩، ساعت ١٩:٣٠
[٩] سند شماره ٢٧٦٦٧٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ٠٥ به اهواز (فرمانده لشکر٩٢ زرهی)، ١٩/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٨٧٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ ایلام به تهران (فرماندهی ژاندارمری کل کشور، دایره عملیات، رکن٣)، ١٩/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٣٤٤١٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از استانداری ایلام به آقای مهندس میرسلیم، معاونت امور سیاسی و اجتماعی وزارت کشور، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ ایلام به استناد گزارش گروهان مهران، ١٩/٦/١٣٥٩.
[١٠] سند شماره ٢١٤١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٢، برابر گزارش پاسگاه رضاآباد مهران، ٢٠/٦/١٣٥٩.
[١١] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٥، خبرنگار جمهوری اسلامی در تماس با استاندار ایلام، ١٩/٦/١٣٥٩، ساعت٢١:٣٠ دقیقه.
[١٢] سند شماره ٣٤٧٦٤٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری خوزستان (رکن سوم) به استاندار خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر تلگراف ناحیه ژاندارمری کرمانشاه، برابر گزارش هنگ ژاندارمری ایلام مستند به درخواست فرمانده گروه زرهی مستقر در منطقه مهران، ١٩/٦/١٣٥٩.