روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٠٤ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٧ شهریور ١٣٥٩ ٨ ذی القعده ١٤٠٠ ١٨ سپتامبر ١٩٨٠
١
از نقده تا شمالی ترین قسمت های آذربایجان غربی، امروز با ناآرامی هایی همراه بود. بنا به اطلاعیه ستاد مشترک ارتش: «در بعدازظهر روز ٢٧ شهریورماه، ازسوی ضدانقلاب با سلاح های سبک و سنگین به سوی ستون نظامی ژاندارمری که به منظور گشت زنی و تأمین جاده در نزدیکی کوسه کهریز در حرکت بود، در مراجعت به سوی محمدیار نقده تیراندازی شد که با مقاومت شدید نیروهای نظامی روبه رو گردید، که با اجرای آتش متقابل نیروهای پادگان، مواضع ضدانقلابیون منهدم و درهم کوبیده شد. در این درگیری یک جوانمرد ژاندارمری نیز مجروح شد.»[١]
در ارومیه نیز مهاجمان مسلح ضدانقلاب با آر.پی.جی٧ و دیگر سلاح های سبک به کمیته کارخانه قند این شهر حمله کردند که افراد کمیته نیز به مقابله برخاستند و بخشی از دیوار کمیته براثر اصابت گلوله آر.پی.جی. صدمه دید. این درگیری که از ساعت ٢ نیمه شب، شروع شده بود یک ساعت ادامه داشت و با رسیدن کمک از کمیته مرکزی ارومیه، مهاجمان ضدانقلاب مجبور به فرار شدند.[٢] هم زمان با این حمله، به پاسگاه ژاندارمری در امام کندی بالاتر از کارخانه قند نیز تیراندازی شد که تا ٤ بامداد ادامه داشت و با مقابله شدید نیروهای ژاندارمری، مهاجمان ضدانقلاب مجبور به فرار شدند. در این درگیری فقط خسارت جزئی به دیوار پاسگاه وارد آمده است.[٣]
در منطقه ماکو نیز در ساعت ١٠:٤٥ دقیقه شامگاه امروز، عناصر مسلح وابسته به گروه های غیرقانونی که تعداد آنها در حدود ١٠٠ نفر بود، با مسدودکردن جاده ماکو - بازرگان (در سر راه باغچه جوق واقع در ٥ کیلومتری ماکو) و ایجاد مزاحمت و متوقف ساختن خودروهای اشخاص، دو دستگاه خودروی گمرک (یک کامیون تانکر و یک مینی بوس) را به آتش کشیدند و یک صد نفر از سرنشینان اتومبیل های مختلف را نیز به گروگان گرفتند، ولی یک ساعت و نیم بعد کلیه گروگان ها را آزاد کرده و خود متواری شدند.»[٤]مشخص است که هدف عوامل وابسته به گروه های مسلح غیرقانونی در این مناطق خرابکاری و ایجاد رعب و وحشت بیشتر در میان اهالی است. دراین باره، یک گزارش مستقل دیگر حاکی است: «در ایستگاه گمرک بازرگان عده ای جمع شده و قصد تخریباتی داشته تا بتوانند راه های ارتباطی زمینی ایران و ترکیه را قطع نمایند.»[٥]
دراین حال، «درپی انتشار خبری درزمینه بازبودن قسمتی از مرز شوروی و ایران در منطقه ماکو (توسط روزنامه انقلاب اسلامی)[٦] آقای طاهری، استاندار آذربایجان غربی، گفت: از چندی قبل در جریان پاک سازی منطقه قطور - خوی، شخصی به نام حسن حسن زاده با ١٥ نفر مسلح به مرز ایران و شوروی در منطقه ماکو فرار کرده و در کنار مرز مستقر و تهدید کرده اند "درصورت نزدیک شدن نظامیان ایرانی، به طرف شوروی تیراندازی خواهند کرد." باتوجه به اینکه علی رغم لغو قرارداد ١٩٢١ مشترک ایران و شوروی ازسوی ایران، هنوز شوروی این قرارداد را لغو نکرده است، احتمال دخالت نظامی شوروی در این منطقه وجود دارد؛ به همین علت ما نمی توانستیم به ضدانقلابیون مستقر در مرز نزدیک شویم. حزب دمکرات کردستان نیز
[١] روزنامه کیهان، ٢٩/٦/١٣٥٩، ص آخر، خبرنگار کیهان از ارومیه؛ و - روزنامه کیهان، ٣١/٦/١٣٥٩، ص آخر، اطلاعیه شماره ٥ ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ و - روزنامه انقلاب اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص١.
[٢] سند شماره ٤٢٥٧٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه ارومیه، ٢٨/٦/١٣٥٩، برابر اعلام نزاجا؛ و - سند شماره ٥٠٦٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (ارومیه)، ص٢١٦، از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (معاونت اطلاعات)، ٢٨/٦/١٣٥٩، برابر اعلام ژاجا؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٩/٦/١٣٥٩، ص٤.
[٣] روزنامه کیهان، ٣١/٦/١٣٥٩، ص٢، خبرنگار کیهان از ارومیه.
[٤] سند شماره ٤٢٥٧٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (ماکو)، ص٣٦، از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه ارومیه، ٢٨/٦/١٣٥٩، بنا به گزارش مدیرکل گمرک بازرگان؛ و - سند شماره ٤٢٥٤٦٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (ماکو)، ص٣٨، از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه ارومیه، ٢٨/٦/١٣٥٩، برابر اعلام شاجا؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص٤، بنا به گزارش خبرگزاری پارس از ارومیه در تماس با هاشمی معاون سیاسی استاندار آذربایجان غربی؛ و - روزنامه کیهان، ٢٩/٦/١٣٥٩، ص٢، خبرنگار کیهان در گفت وگوی تلفنی با داود ملکی سرپرست هیئت اعزامی نخست وزیری مستقر در مرز بازرگان.
[٥] سند شماره ٤١٩٢٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به ژاجا، ٢٧/٦/١٣٥٩، برابر اعلام سماجا٢.
[٦] روزنامه انقلاب اسلامی، ٢٦/٦/١٣٥٩، صص ١ و ١٢.