روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٤٢ - روزشمار جنگ جمعه ٢١ شهریور ١٣٥٩ ٢ ذی القعده ١٤٠٠ ١٢ سپتامبر ١٩٨٠
١
به دنبال حملات دیروز عراق به پاسگاه های منطقة بستان و سوسنگرد، امروز ضمن فروکش کردن شدت درگیری ها در مناطق یادشده، درگیری ها در پاسگاه های مرزی خرمشهر شدت یافت.
طبق گزارش ها از ساعت ١١ صبح امروز، در منطقة مرزی خرمشهر، ارتش عراق از سه طرف آتش شدید توپخانه و خمپاره انداز خود را متوجه پاسگاههای مؤمنی، خین و حدود و مقر پاسداران و مأموران این پاسگاه ها کرد که با مقاومت شجاعانة نیروهای ایرانی مواجه شد.[١]
تا ساعت ١٨:٣٠ دقیقة امروز، که این درگیری ها همچنان ادامه داشته است، یک ارتشی شهید و ٣ پاسدار و یک نفر از مأموران ژاندارمری زخمی شده اند. ضمناً برابر گزارش ژاندارمری مرکز، ازطریق لشکر٩٢ زرهی درمورد تقویت پاسگاه های مزبور اقدام گردیده است.[٢]این درگیری با اعزام نیروی تقویتی مرکب از افراد پایگاه دریایی، تکاوران و ژاندارمری خرمشهر به مرز، در ساعت ٢٠ خاتمه یافت،[٣]گفتنی است براثر حملة متقابل آتشباری نیروهای خودی، تنها پل ارتباطی عراق در مرز خیّن به کلی منهدم و یک پاسگاه عراقی در همان حوالی طعمة حریق شد.[٤]
توپخانة ارتش ایران نیز در ساعت ١٦ امروز، پاسگاه الربیعه عراق را در استان عماره زیر آتش سلاح سنگین قرار داد.[٥]
درپی حملات امروز نیروهای عراقی که منجر به حدود ده ساعت درگیری شدید بین دو طرف شد، مرزبان دولت جمهوری اسلامی ایران مراتب اعتراض شدید و رسمی ایران را به این اقدام عراق به اطلاع همتای خود در مرزبانی بصره رساند. در بخشی از نامة اعتراض آمیز مرزبان خرمشهر آمده است: «با کمال تأسف، مقارن ساعت ١٠ صبح جمعه ٢١/٦/٥٩، گزارش رسید که برخلاف تمام حقوق بین المللی و قرارداد انتظامات سرحدی و آرمان دولت مسلمان ایران و عراق، مأمورین پاسگاه های البوارین و شلحه و العقبات و خرنوبیه عراق با سلاح سنگین و توپخانه، پرسنل پاسگاه های خیّن و مؤمنی و [حدود] ایران را زیر آتش خمپاره و توپ قرار دادند. درنتیجه یکی از سربازان ما شهید و تعدادی مجروح شدند که هم اکنون بستری هستند.» در ادامة این نامه، ضمن اشاره به درخواست های قبلی مرزبان ایران مبنی بر مذاکرة مستقیم با همتای عراقی خود و نیز درخواست خون بهای سرباز شهید ایرانی، اشاره شده است که «دعوت ما را برای مذاکره دربارة این گونه نقل وانتقالات نیرو در مرز نپذیرفتید و مسلماً مسئول پاسخ گویی به هر دو حادثه خواهید بود. ...»[٦]
همچنین، در ادامة تجاوزات هوایی هواپیماهای عراقی به حریم فضایی آبادان و خرمشهر، شامگاه امروز یک فروند هواپیمای عراقی در دو نوبت ازطریق آبادان به حریم فضایی ایران تجاوز کرد که هر دو بار با شلیک ضدهوایی مأموران مستقر در فرودگاه مواجه و ناچار به ترک آبادان شد. این، دومین تجاوز هوایی عراق در طول این هفته به فضای آبادان بوده است.[٧]در
[١] سند شماره ٢٨٦٨٣٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از شهربانی استان خوزستان (اهواز) به استانداری خوزستان، ٢١/٦/١٣٥٩، ساعت ١٥:٣٠ دقیقه؛ و - سند شماره ٥٠٥٦٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ٢١/٦/١٣٥٩، ساعت ١٧:٠٥دقیقه؛ و - سند شماره ٦٥١١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ٢١/٦/١٣٥٩، ساعت ١٥:٥٧دقیقه؛ و - روزنامه کیهان، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٢، به نقل از خبرگزاری پارس از اهواز در تماس تلفنی با فرماندار خرمشهر.
[٢] سند شماره ٣٤٤٣٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن سوم - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ٢١/٦/١٣٥٩، ساعت ١٨:٣٠ دقیقه.
[٣] سند شماره ٤٠٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٣/٦/١٣٥٩، شماره سریال: ٩، ص٤، به نقل از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٣) برابر گزارش یگان مستقر در شلمچه و گزارش ستاد عملیات جنوب، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٤] روزنامه کیهان، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٢، به نقل از خبرگزاری پارس از اهواز در تماس تلفنی با فرماندار خرمشهر.
[٥] سند شماره ٦٥١٣٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: ازسماجا٢ (١٣٢م) به نزاجا، ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٢١٤٢٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، شماره سریال: ٨، ص٣، ٢٣/٦/١٣٥٩، از مرزبانی آبادان به ف - ژاجا - رکن؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٩، ٢٣/٦/١٣٥٩، ص١، خبرگزاری پارس از اهواز، ٢٢/٦/١٣٥٩، مستند به متن اطلاعیه روابط عمومی ژاندارمری ناحیه خوزستان، شامگاه ٢٢/٦/١٣٥٩.
[٧] فیش سیاسی شماره ٥١٢٣٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: مورخ ٢١/٦/١٣٥٩؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٤.