روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٣٦ - روزشمار جنگ جمعه ٢١ شهریور ١٣٥٩ ٢ ذی القعده ١٤٠٠ ١٢ سپتامبر ١٩٨٠
جمهوری اسلامی با یک قبضه تفنگ ١٠٦ م.م به جلو آمده و به دنبال آن برادران پیشروی کردند که حدود ٢ ساعت درگیری ادامه داشت، ولی متأسفانه تانک ها عقب نشینی کردند و تانک های دشمن جلو آمدند. در حین عقب نشینی با فرمانده ستون تماس گرفته شد و وی اظهار داشت فقط ٢ تانک سالم داریم، درصورتی که پایین تر از موضع خودِ ما ١٥ تانک سنگین مستقر بودند. در حین عقب نشینی، یک تانک از جاده منحرف و رانندة آن بلافاصله بیرون آمد. بدین ترتیب، نیروهای عراقی تا آخر بلندی های "میمک" و "نمک" پیشروی کردند و فعلاً در خاک متصرفی می باشند. ساعت ٢٣ امروز، ارتش ایران تغییر موضع داد و ٢ کیلومتر عقب نشینی کرد و در "سرنی" مستقر شد. افراد سپاه نیز ٥٠٠ متر جلوتر از ارتش رو به ایلام مستقر هستند. فرمانده ستون می گوید از اصفهان نیروی کمکی اعزام شده و موقعی می توانیم پیشروی کنیم که آنها برسند. سؤال این است که چرا در این درگیری، ارتش فقط ٤ تانک وارد جنگ کرده درحالی که ١٥ تانک دیگر در موضع داشت و بنا به گفتة ستاد ارتش، ١٠٠ تانک و تعدادی خودرو ارتش عراق در مناطق متصرف شده مستقر هستند.»[١]
دراین حال، جنگنده های عراقی وارد معرکه شده و شهر ایلام را به رگبار بستند، اما با آتش سپاه پاسداران ایلام و ارتش مجبور به عقب نشینی شدند و در برگشت چند راکت به طرف سایت نخجیر زدند که خساراتی به بار آورد. بنا به این گزارش: «ارتش عراق حدود ٦٠ کیلومتر در خاک ایران پیشروی کرده و پاسگاه سرنی به دست ارتش عراق سقوط کرد و درحدود ١٠ الی ٢٠ نفر از برادران پاسدار شهید و حدود ٤٠ نفر نیز زخمی شده اند که به دلیل اینکه هنوز در محاصره قرار دارند، اجساد آنها به شهر منتقل نشده است.» در این گزارش همچنین آمده است: «پاسداران و افراد ژاندارمری در پاسگاه هلاله و شوروشیرین در محاصره اند و پیشروی ارتش عراق ادامه دارد و ایلام در آستانة سقوط است و تقاضای یک اسکادران هوایی شده است.»[٢]
گزارش های بعدی حاکی از تصرف ارتفاعات میمک،[٣]میمه و نی خضر و سقوط پاسگاه های هم جوار پاسگاه انجیره[٤] ازجمله پاسگاه تلخاب به دست نیروهای عراقی و محاصرة پاسگاه های انجیره و شوروشیرین توسط دشمن است.[٥]
اما خبرگزاری پارس در آخرین گزارش از وضعیت منطقه، آورده است که شامگاه امروز «ارتش بعث عراق با تمام تجهیزات به منطقة مرزی مهران حمله کرد.» طبق این گزارش، «فرمانده عملیات نیروهای جمهوری اسلامی ایران در این منطقه که به منطقه آشنا نبوده، دستور عقب نشینی می دهد؛ درنتیجه ٤ پاسگاه مرزی در منطقة نی خزر، هلاله، انجیره و شوروشیرین به تصرف نیروهای بعث عراق درمی آید و نیروهای بعث عراق به سوی صالح آباد شروع به پیشروی می کنند. در این عملیات، ارتش بعث عراق تعداد زیادی تانک داشته است.» بنا به همین گزارش: «برای رسیدگی به این مسئله، آقای رئیس جمهور و همراهان عازم ایلام شدند. در جریان عملیات امروز یک میگ عراقی سرنگون شد. قسمتی از این میگ در منطقة عشایری چگر باقی مانده و راکت های آن را به استانداری ایلام برده اند.»[٦]
[١] سند شماره ٦٥١٢٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرکز فرماندهی غرب به مرکز فرماندهی سپاه، ٢٢/٦/١٣٥٩؛ ساعت١٢:٤٠ دقیقه؛ و - سند شماره ٥٠٦٠٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سماجا٣ (مرکز فرماندهی)، ٢٢/٦/١٣٥٩، برابر اطلاع واصله از سپاه غرب بنا به اظهار مسئول اطلاعات سپاه ایلام.
[٢] سند شماره ٥٠٥٨٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سماجا٣ (مرکز فرماندهی)، ٢١/٦/١٣٥٩، طبق خبر واصله از سپاه غرب و سپاه ایلام، ساعت ٢١:٤٥.
[٣] سند شماره ٢٨٣٨٧٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرزبانی مهران به تهران (ژاجا)، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان صالح آباد.
[٤] سند شماره ٢٨٣٨٩٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از گروهان صالح آباد به فرمانده هنگ ایلام، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٥] سند شماره ٢٨٣٨٧٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ ایلام به قصرشیرین، فرمانده عملیات مشترک غرب کشور، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان صالح آباد.
[٦] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره١٧٩، ٢٣/٦/١٣٥٩، از کرمانشاه، ٢٢/٦/١٣٥٩.