روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٢٦ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٠ شهریور ١٣٥٩ ١ ذی القعده ١٤٠٠ ١١ سپتامبر ١٩٨٠
١
اولین جلسة رسمی کابینه دولت محمدعلی رجایی امروز درحالی کار خود را آغاز کرد که جای هفت وزیر کابینه خالی است. گزارش کیهان دراین زمینه حاکی است: «وزیران جدید طی امروز و فردا در وزارتخانه ها حضور یافته و ضمن معارفه با کارکنان بخش های خود، به طور رسمی کار را از دولت - بخش اجرایی شورای انقلاب - تحویل خواهند گرفت. همچنین صبح امروز اولین جلسه هیئت دولت با حضور رجایی تشکیل شد.» براساس این گزارش، «کار رسمی دولت در شرایطی آغاز می شود که تکلیف هفت وزیر دیگر کابینه که اغلب نیز از پست های مهمی محسوب می شوند، هنوز تعیین نشده و همچنان احتیاج به مذاکرة رئیس جمهوری با نخست وزیر دارد. ناظران سیاسی برای وزارتخانه هایی که هنوز وزیر آنها به تصویب رئیس جمهوری و تأیید مجلس نرسیده است، اهمیت فراوان قائل هستند. نگاهی به پست هایی که هنوز در دولت رجایی خالی است نیز نشانگر همین اهمیت است. هم اکنون پست های وزارت نفت، امور خارجه، کار، اقتصاد، دادگستری و دارایی، بازرگانی و سازمان برنامه وبودجه معلوم نیست. ... رجایی برای پست های مهم کابینة خود اغلب از جوانانی که در میان افراد جامعه نام و رسمی شناخته شده برای عامه ندارند، سود برده است و گویا عدم تصویب بنی صدر نیز ضمن مسائل دیگری که مطرح است، بازمی گردد به عدم شناخت از این جوانان.»
مفسر سیاسی کیهان می نویسد: «درحال حاضر، کشور ما با دو نوع دولت روبه روست؛ یک بخش از دولت قدیم که به گفته دکتر بهشتی می توان آن را بخش اجرایی شورای انقلاب دانست و دوم دولت رجایی که ازسوی مجلس شورای اسلامی با ١٤ وزیر تصویب شده است. بی گمان چنین دوگانگی در بخش اجرایی نمی تواند دوام چندانی داشته باشد. چراکه از یک سو وزیران قدیم - اعضای بخش اجرایی شورای انقلاب - نمی توانند برنامه های ویژه ای در نظر بگیرند؛ چون می دانند که به طورموقت انجام وظیفه می کنند. از سوی دیگر، دولت به علت اینکه کامل نشده، نمی تواند به طور همه جانبه فعالیت خود را شروع کند. این عدم هماهنگی باعث می شود که قوای مقننه و قضایی بکوشند تا دولت به زودی کامل شود و رجایی نیز در این تلاش خواهد بود. یک ناظر آگاه اظهارنظر کرده است که رجایی باتوجه به جوی که پیش آمده تلاش خواهد کرد تا وزیرانی را که معرفی کرده، به تصویب رئیس جمهوری برساند و از سوی دیگر چنین برمی آید که رئیس جمهوری خواهان تغییرات در بقیة اعضای کابینه است، که تعداد آن هنوز مشخص نیست. اما گویا رئیس جمهوری بر وزارت خارجه، نفت و دارایی تأکید دارد و درمورد وزرای آن حاضر به مصالحه نیست. رجایی برای وزارت امور خارجه مهندس حسین موسوی، سردبیر ارگان حزب جمهوری اسلامی، برای وزارت دارایی نوربخش، برای وزارت کار توکلی نمایندة بهشهر و [برای] سازمان برنامه وبودجه داودی را معرفی کرده است. به هرحال ناظران آگاه پیش بینی می کنند که طی هفتة آینده تا حدودی - و نه به طور کامل - سرنوشت بقیة اعضای کابینه نیز مشخص شود. ...»[١]
[١] روزنامه کیهان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٢.