روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٣٤ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٧ شهریور ١٣٥٩ ٢٨ شوال ١٤٠٠ ٨ سپتامبر ١٩٨٠
١
پس از درگیری های شدید مرزی روز گذشته، میان قوای زمینی، هوایی و آتشبارهای سنگین ایران و عراق در مناطق مرزی قصرشیرین تا سومار که به سقور منطقة خان لیلی و ٨ پاسگاه آن انجامید، امروز نیز درگیری ها در این مناطق ادامه یافت و ازجمله پاسگاه برج احمدی از ساعت ٧ صبح تا ١٧ امروز، زیر آتش تو÷خانه عراق قرار گرفت.[١]
در گزارش گروهان قصرشیرین مواردی از درگیری های امروز این منطقه آمده است. بنا بر این گزارش: «یک جت فانتوم اف١٤ به شماره ٥٩١ در ساعت ١٣:٢٠ دقیقه که ازطرف قصرشیرین به طرف خانقین در حرکت بود به محض ورود به آسمان عراق توسط پدافند عراقی مورد اصابت قرار گرفت و سقوط کرد. خلبان آن سرگرد محمد اسکندری بااینکه با شلیک پدافندهای عراقی، به شدت مجروح شده بود، میان قوای دو طرف با چتر به زمین نشست و تلاش عراقی ها برای دستگیری وی به خاطر حملة متقابل قوای خودی مستقر در پاسگاه خسروی به این سمت، به نتیجه نرسید و خلبان مزبور نجات یافت. اما چتر نجات کمک خلبان وی، ستوان خلبان ستوان یکم علی ایلخانی، براثر اصابت گلوله پدافندهای دشمن، پاره می شود و وی در نزدیکی گمرک خسروی سقوط کرد و به شهادت رسید.»[٢]گزارش خبرنگار کیهان به نقل از فرماندار قصرشیرین، نیز حاکی است که یک فروند بالگرد خودی نیز در منطقة مرزی سرپل ذهاب سقوط کرده است.[٣]
در همین حال افراد گروهان خان لیلی و پاسگاه های هشت گانة تابع آن، که دیروز شدیدترین درگیری را شاهد بودند و تا ظهر امروز در تصرف نیروهای عراقی قرار داشتند، امروز ازطریق ارتفاعات هم جوار اقدام به عقب نشینی کرده، ٢٣ نفر از آنان حدود ظهر به یکی از واحدهای توپخانة ارتش رسیدند. ساعاتی بعد تعدادشان به ٧٥ نفر رسید.[٤] اما بعدازظهر امروز، با تقویت مرزی، نیروهای خودی برای بازپس گیری پاسگاه های گروهان خان لیلی که در تصرف عراقی ها بود، دست به حملاتی زدند که در آن ٨ تن از نیروهای خودی مجروح شدند.[٥]
در ساعت ١٧:٥٠ دقیقه، اعلام شد که پاسگاه های تنگاب نو، خسروی و ولدکشته نیز همچنان با مهاجمان عراقی درگیر بوده و زیر آتش شدید آنان قرار دارند و پاسگاه قلعه سفید نیز تقاضای کمک دارد.[٦]
در جنوب این منطقه، نفت شهر و سومار، نیز درگیری ها ادامه یافت ازجمله:
پاسگاه نفت شهر اعلام کرد که در ساعت ١٧:٤٠ دقیقه امروز، ٤ فروند هواپیمای عراقی به آسمان نفت شهر تجاوز کردند که براثر تیراندازی مأموران پاسگاه به وسیلة کالیبر٥٠، دو فروند از هواپیماهای عراقی، یکی در روبه روی پاسگاه سه تپان و دیگری در نزدیکی چقاشیرگه سقوط کرده، آتش گرفتند. درپی این تجاوز هوایی مرزبان ایران رسماً به مرزبان عراق اعتراض کرد.[٧]
[١] سند شماره ٣٤٤٠٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣) مرکز عملیات به دفتر ریاست جمهوری، ١٩/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٢٨٣٢١٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٥ (رکن٣) به فرمانده عملیات غرب، ١٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٧٧٢٣١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٥(رکن٣) به فرمانده منطقه عملیات غرب، ١٨/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٧٧٢٣٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرزبانی قصرشرین به تهران - ر مرزبانی کشور، ١٨/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان قصرشیرین؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٥، ١٩/٦/١٣٥٩، ص٢، از قصرشیرین، ١٨/٦/١٣٥٩، به نقل از فرماندار قصرشیرین؛ و - روزنامه کیهان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٢.
[٣] روزنامه کیهان، ١٨/٦/١٣٥٩، ص٢، خبرنگار کیهان از قصرشیرین به نقل از فرماندار قصرشیرین.
[٤] سند شماره ٢٨٣٢٣٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه کرمانشاه (رکن٣)، ١٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٤٣١٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ١٨/٦/١٣٥٩، ساعت ١:٤٥، ١٨/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٢١١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه ژاندارمری کرمانشاه (رکن٣)، ١٧/٦/١٣٥٩.
[٥] روزنامه انقلاب اسلامی، ١٨/٦/١٣٥٩، ص١١؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ١٨/٦/١٣٥٩، ص٤، هر دو به نقل از خبرگزاری پارس در مصاحبه با بهروز ماکوئی استاندار کرمانشاه.
[٦] سند شماره ٣٤٣٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ١٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٧٧١٦٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه کرمانشاه (رکن٣)، ١٧/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٢٧٧٢٤٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرزبان سومار به تهران (اداره مرزبانی) دایره عملیات (رکن٢)، ١٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٧٧٢٢٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٥ (رکن٣) به فرمانده عملیات غرب، ١٨/٦/١٣٥٩.