روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٢٧ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٦ شهریور ١٣٥٩ ٢٧ شوال ١٤٠٠ ٧ سپتامبر ١٩٨٠
به مجلس باشند، بقیة وقت مجلس را به خود اختصاص داد. عدة زیادی از نمایندگان معتقد بودند که مطابق اصل ١٣٦ قانون اساسی که می گوید: «درصورت تغییر نیمی از اعضای کابینه، دولت باید مجدداً از مجلس تقاضای رأی اعتماد کند»، اگر تعداد وزرای معرفی شده بیش از نصف باشد به این تعداد نیز اطلاق هیئت دولت می شود و مطابق قانون اساسی، معرفی آنها فاقد اشکال خواهد بود. عدة کمی از نمایندگان نیز عقیده داشتند از آنجا که کابینه باید یکدست و منسجم باشد، معرفی چند وزیر بعد از تشکیل هیئت دولت، خلاف این یکدستی و انسجام خواهد بود. سرانجام، پس از اظهارنظر نمایندگان درخصوص این مسئله، با قیام و قعود نمایندگان، تصویب شد که نخست وزیر بیش از نصف وزیران را باتوجه به نامة رئیس جمهور، در نامه ای به مجلس معرفی کرده و این معرفی نامه همراه با برنامه ای که ایشان به مجلس داده اند در دستور روز سه شنبه قرار گیرد.»[١]
١
سردی و تنش در روابط سیاسی ایران و شوروی، به خصوص بر سر ماجرای نقل وانتقال کنسولگری های دو کشور، نه تنها بر روابط اقتصادی و تجاری دو کشور نیز تأثیرات سوئی داشته است، اخیراً باعث شده که هم در مطبوعات چپ داخلی و هم در مطبوعات داخلی اتحاد شوروی، حملات سختی بر مسئولان جمهوری اسلامی وارد شود. این مسئله اعتراض رسمی جمهوری اسلامی را درپی داشت، به طوری که «سفارت جمهوری اسلامی در مسکو ضمن انتقاد از عملکرد رسانه های گروهی شوروی که درمورد تهمت زدن به شخصیت های جمهوری اسلامی پای خود را در جای پای رسانه های گروهی صهیونیستی و امپریالیستی گذاشته است، در بیانیه ای اعلام کرد ادامة این گونه اعمال موجب خدشه دارشدن روابط حسن هم جواری میان دو کشور می شود.»[٢]
از سوی دیگر، این سردی و تنش در روابط اقتصادی و تجاری دو کشور نیز وجود دارد و این امر در اظهارات امروز علی اکبر معین فر، وزیر سابق نفت و رئیس کمیسیون نفت مجلس شورای اسلامی، محسوس است. وی درمورد صادرات گاز به شوروی که چندی پیش ایران آن را متوقف کرده است، گفت: «ایران چندی پیش درخواست کرد قیمت گاز صادراتی ایران به شوروی با قیمتی که معادل حرارتی نفت خام در بازار جهانی نفت دارد برابر شود و قیمت گاز برمبنای انرژی که از آن تولید می شود تعیین و سنجیده شود، ولی دولت شوروی با قبول نکردن این اصل ما را وادار کرد تا صدور گاز به آن کشور را متوقف کنیم. دولت ایران دراین مورد از تصمیم اوپک پیروی می کند و به خریداران گاز طبیعی خود اعلام کرده که قیمت گاز صادراتی ایران برمبنای معادل حرارتی نفت خام تعیین می شود.»
معین فر افزود: «نکتة قابل توجه این است که اقدام دولت جمهوری اسلامی ایران به نفع دولت شوروی هم هست، زیرا پس از درخواست ایران، شوروی نیز با خریداران اروپایی خود مسئلة تعادل قیمت گاز صادراتی با نفت خام را مطرح کرد. امید ما این است که دولت شوروی حقانیت خواست ایران را به طور عمقی درک نماید.»
[١] مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، دوره اول، ص٦٣٥.
[٢] روزنامه انقلاب اسلامی، ١٦/٦/١٣٥٩، ص٤، به نقل از خبرگزاری پارس از تهران.