روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٨٢ - روزشمار جنگ شنبه ١ شهریور ١٣٥٩ ١٢ شوال ١٤٠٠ ٢٣ اوت ١٩٨٠
ضمیمه گزارش٣٣٨: مروری بر سابقة روابط ایران و عراق در بیان وزیر خارجة دولت موقت
روزنامة کیهان در شمارة امروز خود متن سخنرانی ابراهیم یزدی وزیر امور خارجه دولت موقت را - که در شرایط کنونی سرپرست و نماینده امام در مؤسسه فرهنگی کیهان می باشد - درج کرد. یزدی این سخنان را در دانشگاه دفاع ملی ارتش تحت عنوان "دکترین امنیت ملی؛ دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در منطقه" ایراد کرده بود. وی در این سخنرانی ضمن مروری بر سیاست عراق به توضیح برخی برخوردها و اقدامات دیپلماتیک مؤثر در مقابله با سیاست خارجی عراق پرداخته و گفته است:
«عراق درجهت دشمنی با ما درصدد آن بوده که تمامی منطقه را علیه ما بسیج کند و به همین دلیل دیپلماسی ما در این جهت باید حرکت کند که عراق را در منطقه منزوی کنیم. خوب، چگونه منزوی کنیم؟ آمدیم و وضع عراق را در منطقه دررابطه با دولت های دیگر عربی بررسی کردیم. عراق با کشورهای عربی منطقه روابط عمیق دوستانه ای ندارد. به عنوان نمونه، کویت یک کشوری است که ما می توانیم نقطة حرکتمان از آنجا باشد. چرا؟ برای اینکه درست است که کویت رابطه دوستانه ای با عربستان سعودی و با عراق و با بقیه دولت های عربی دارد، اما کویت کشوری است که هم با عراق و هم با عربستان سعودی درگیری داشته و دارد؛ هر دوی این کشورها بر قسمتی از خاک کویت نظر دارند. در چند مورد حتی درگیری نظامی به وجود آمده است. کویت همیشه از عراق نگران بوده است. باتوجه به این ملاحظات و ملاحظات دیگری، ما به این نتیجه رسیدیم که کویت از آن کشورهایی است در منطقه که ما سریع تر از همه می توانیم با او کنار بیاییم. در ابتدای انقلاب و بعد از انقلاب، عراق شروع کرد برعلیه ما فحش دادن و تحریک کردن و خرابکاری در خوزستان و خوزستان را "عربستان" گفتن و اعراب خوزستان را "مواطنین" یا "هموطنان عرب" خود خواندن. آن اوایل اگر خاطرتان باشد، مطبوعات کویت هم، هم صدا با عراق همین حرف ها را می زدند. براساس تحلیلی که ما داشتیم به کویت نزدیک شدیم و برای کویت یک حساب جدیدی باز کردیم. سفیر جدیدی که مکتبی و وارد به کارش بود به کویت فرستادیم. وزیر امور خارجه کویت هم آمد به ایران. آنها به صراحت نگرانی های خود را بیان کردند. ما هم به صراحت مواضع خود را توضیح دادیم و روشن کردیم. آنها گفتند که اگر شما بخواهید شیعیان عراق را تحریک بکنید ما نگرانیم؛ برای اینکه ما هم شیعه داریم و می دانیم اگر امروز نوبت شیعیان عراق است فردا نوبت شیعیان ما هم می رسد. اگر شما بخواهید شیعیان عراق و کویت را تحریک بکنید در بحرین هم شیعیان هستند، در شیخ نشین ها هم هستند، پاکستانی ها هم می آیند می گویند ما هم شیعه ایم. قشر بزرگی از جامعة آنها شیعه است. در هند هم هست. در جاهای دیگر هم هست. دیدیم اگر بخواهیم روی این مطلب فشار بیاوریم که چون انقلاب ما اسلامی است و منبعث از تشیع، پس علناً می گوییم که از شیعیان عراق پشتیبانی می کنیم [و] این بسط پیدا می کند به تمام منطقه؛ لذا گفتیم که چنین چیزی فعلاً مطرح نیست؛ اگر عراق دست از این تحریکاتش بردارد. الآن ما کاری به عراق نداریم. ما نمی خواهیم آرامش تمام منطقه را برهم بزنیم. فقط باید عراق دست بردارد. [و] به جای متمرکزکردن نیروها و توجهات و امکاناتش در مرزهای ایران و علیه انقلاب اسلامی ایران، برود خود را علیه اسرائیل مجهز کند؛ مرز جنگ آنجاست نه در مرزهای عراق با ایران، مگر آنکه عراق عامل اسرائیل باشد و در خط امریکا و اسرائیل بخواهد عمل کند. به هرحال، ما مواضع خود را برای کویتی ها روشن کردیم و به آنها اطمینان دادیم. آنها قول همه گونه همکاری را دادند. بلافاصله بعد از برگشت وزیر خارجه کویت، تمام مطالب تحریک کننده علیه ایران در مطبوعات و رادیوی کویت قطع شد. حتی دولت کویت برای جلوگیری از قاچاق از کویت به مرزهای ایران اقداماتی را آغاز کرد. دیپلماسی ما کویت را از عراق جدا کرد.»[١]
ضمیمه گزارش٣٣٩: گزارش خبرگزاری پارس از کرمانشاه دربارة اوضاع غرب کشور
«[افراد] ضدانقلاب [وابسته به] حکومت بعث عراق، عوامل مزدور داخلی به دنبال درگیری های دو هفته پیش در مناطق مرزی، دست به نقل وانتقالات وسیعی زده اند. براساس اظهارات گروهی از پیشمرگان "قیاده موقت" که به سرپرستی "ادریس بارزانی" در مناطقی بین مرز باویسی و عراق از مرزهای ایران پاسداری می کنند، این نقل وانتقالات وسیع است و اخیراً تعدادی سرباز با هویت مصری در این مناطق با پیشمرگان مذکور درگیر شده اند. و همین خود نشانه ای است از دخالت ارتش مصر در مناطق مرزی. از سوی دیگر در مقابل پاسگاه های هدایت، پرویز، دارخور، برادرعزیز [برار عزیز]، سه تپان و سلمان کشته، نیروهای زرهی شامل تانک ها و نفربرهای جدید مشاهده شده اند که ظرف یک هفتة اخیر، در رفت وآمد بودند. آخرین بار هنگام نقل وانتقالات نیروهای زرهی در مسیر راه آسفالته مرزی عراق ازسوی نیروهای ارتش جمهوری اسلامی [به تلافی حملات توپخانه ای مکرر عراق به خصوص در چند روز
[١] روزنامه کیهان، ١/٦/١٣٥٩، ص٦.