روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٨٦ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٣ مرداد ١٣٥٩ ٢٢ رمضان ١٤٠٠ ٤ اوت ١٩٨٠
میدل ایست می افزاید: «خبرهایی در دست می باشد که واشنگتن مشغول برقراری تماس هایی با دولت بعثی عراق جهت ایجاد نوعی همکاری در مسائل مورد علاقۀ دو کشور است. طبق گزارش های موثق، وزیر خارجۀ عراق، سعدون حمادی، ضمن سفر خود به نیویورک جهت شرکت در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد با وزیر خارجۀ امریکا ملاقات نموده است. آخرین نمونۀ این روابط جدید را می توان سخنرانی اخیر پرزیدنت سادات رئیس جمهوری مصر دانست. سادات ضمن سخنرانی خود تقریباً به همۀ رهبران کشورهای عربی غیر از ملک خالد و صدام حسین حمله نموده و از آنها به شدت انتقاد نمود. این امر بدون شک به دستور مقامات واشنگتن بوده است. واشنگتن آشکارا به کمک عراق در مناقشات خود با ایران امیدوار است و نیز عراق در اختلافات خود با ایران از مسائل موجود بین ایران و امریکا بهره برداری می نماید. خبرهایی در دست است که واشنگتن بدون جاروجنجال از تلاش عراق برای طرح مجدد مسئلۀ جزایر خلیج فارس در سازمان ملل متحد حمایت می نماید. درعین حال، عراق به خوبی آگاه است که اگر خواستار رهبری منطقه است دوستی با غرب خیلی بیشتر برایش صرف دارد.»[١]
یادآوری می شود درحالی که سه روز بیشتر از تصویب فروش ٨ فروند موتور جت امریکایی برای نصب در چهار کشتی جنگی عراقی درحال ساخت در ایتالیا نمی گذرد، «مقامات رسمی بویینگ امروز اعلام کردند که این شرکت یک قرارداد ١٥٠ میلیون دلاری برای فروش ٤ فروند هواپیمای جت مسافربری دیگر به دولت عراق را منعقد کرده است.» نیویورک تایمز به نقل از خبرگزاری یونایتدپرس ضمن اعلام این خبر، افزوده است: «وزارت خارجه [امریکا] در هفتۀ جاری درحال بررسی اجازه نامۀ مربوط به فروش یک فروند جمبوجت ٧٤٧ و سه فروند هواپیمای ٧٢٧ به عراق می باشد. سخنگوی شرکت بویین گفت: این قرارداد ١٥٠ میلیون دلاری شامل لوازم یدکی و کمک فنی برای چهار فروند هواپیمای جت می شود.»[٢]
بخش دیگری از تحلیل های مربوط به سیاست خارجی عراق، دربارة مقایسة رابطة این کشور با عربستان سعودی و ایران است. میدل ایست دراین باره نوشته است:
«عراق برای پذیرفته شدن به عنوان رهبر خاورمیانه، مجبور بوده است که یکی از این دو راه را انتخاب نماید: یا به تفاهمی با رقبای بالقوۀ خود برسد و یا اینکه درصورت توانایی، آنها را تضعیف نموده و تحت کنترل خود درآورده، به طوری که دیگر نتوانند نقش یک کشور جانشین را به عنوان رهبر منطقه بازی کنند. ظاهراً تا همین اواخر عراق امیدی به کنترل ایران یا عربستان سعودی نداشت و به همین جهت از در مسالمت و تفاهم وارد شد؛ تفاهمی که در سال ١٩٧٥ بین شاه و رهبران عراق به وجود آمد، به شورش کردهای مورد حمایت ایران در شمال عراق پایان بخشیده و منجر به توافقی راجع به راه آبی شط العرب گردید. این توافق درواقع دامنۀ گسترده ای داشت و مسائل امنیتی را نیز در بر می گرفت. توافق مذکور حکم یک ازدواج مصلحتی را داشت و پس از سقوط شاه، بغداد به این فکر افتاد که ایران ضعیف شده است و احتمالاً می توان رفتار نوع دوم را با آن کشور کرد. ... [اما] عربستان سعودی هنوز در طبقه بندی سیاست خارجی عراق جزء دستۀ اول محسوب می شود و
[١] روزنامه اطلاعات، ١٣/٥/١٣٥٩، ص١٦، به نقل از نشریه میدل ایست چاپ لندن.
[٢] پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، جنگ ایران و عراق از نگاه مطبوعات جهان، جلد١ (زمینه سازی و آغاز تهاجم)، انتشارات شکیب، ١٣٨٧، صص٢١٨و٢١٩، نشریۀ نیویورک تایمز به نقل از یونایتدپرس، ٤/٨/١٩٨٠ (١٣/٥/١٣٥٩)، ترجمه مهدی رنجبران.