روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٤٧ - روزشمار جنگ شنبه ١١ مرداد ١٣٥٩ ٢٠ رمضان ١٤٠٠ ٢ اوت ١٩٨٠
درزمینه فعالیت های نیروی هوایی عراق نیز، در ساعت٣٠ دقیقه بامداد امروز، به ترتیب ٣ فروند هواپیمای عراقی در سطح بالا، تقریباً ١٥ هزار پایی، که از تیررس ضدهوایی های نیروهای خودی بالاتر است، بر فراز شهر مریوان درحال پرواز مشاهده شدند.[١]
در ساعات ٠٢:٣٠ و ٠٤:٤٥ نیز توپخانۀ هوایی مرزبانان ایران در منطقۀ آبادان به طرف هواپیمای ناشناسی که بر فراز آسمان مشاهده شده بود تیراندازی کرد که هواپیمای مزبور محل را ترک کرد.[٢]در پیامد این تجاوز هوایی، مرزبان جمهوری اسلامی رسماً به مرزبانان عراق اعتراض کرد.[٣]-[٤]
عراق علاوه بر تحرکات مزبور، به تشدید اقدامات تأمینی، حفاظتی و ضداطلاعاتی در داخل مرزهای خود مبادرت کرده است. گزارش لشکر٩٢ زرهی اهواز حاکی است: «فرمانده نیروهای گارد مرزی بصره به کلیۀ پاسگاه های مرزی و یگان های مستقر در نوار مرزی ابلاغ نموده دولت ایران اخیراً اقدام به مین گذاری در راه های شوسه و راه های بین پاسگاه های مرزی عراق را نموده است. لذا کلیۀ راه های فوق و مناطق مشکوک را به وسیلۀ مین یاب بررسی و در جاده های مرزی به طور شبانه روزی گشتی های مسلح گمارده شود.»[٥] در همین حال، عراق دست به اقدامات شدید ضداطلاعاتی در میان شهروندان خود زده است؛ منابع اطلاعاتی خودی گزارش می دهند که «اخیراً ازطرف مسئولین عراقی به سندیکاهای رانندگان وسایل نقلیۀ عمومی ابلاغ شده که ضمن ثبت نام در حزب بعث، می بایستی فرم استخدام و سوگندنامه را به عنوان مأموران اطلاعاتی امضا و با سازمان های اطلاعاتی محل کار خود نسبت به کسب خبر و معرفی افرادی که فعالیتی علیه رژیم دارند، همکاری نمایند.»[٦]
درزمینه تحرکات مرزی عراق، یک گزارش از هنگ ژاندارمری اهواز گویای آماری از این گونه تحرکات، از ابتدای سال جاری تا امروز است. در بخشی از این گزارش آمده است:
«از ابتدای سال جاری تا ١١/٥/٥٩، ٣٥ فقره تجاوز هوایی [به] وسیلۀ هواپیما، ١٣ فقره استقرار و مانور کشتی های جنگی و ٢٠ فقره پرواز هلیکوپتر در مرز [به] وسیلۀ کشور عراق انجام گرفته است. ضمناً ٥ مورد اشیای نورانی نیز مشاهده شده که یکی از آنها به شکل بالن در گرگر سربندر سقوط می کند که [به] وسیلۀ برادران پاسدار جمع آوری و به آبادان برده می شود. همچنین برحسب تفکیک تجاوزات کشور مقابل، مشاهده می شود که بیشترین تجاوز هوایی و دریایی کشور عراق در اردیبهشت ماه به وقوع پیوسته است.» این گزارش در خاتمه، درصد عملیات تجاوزکارانۀ کشور عراق را به شرح زیر تفکیک کرده است: «تجاوز هواپیما: ٤٧%؛ تجاوز ناو جنگی: ١٨%؛ پرواز هلیکوپتر: ٣/٢٨% و اشیای نورانی تقریباً ٧/٦%. از ارقام چنین برمی آید که بزرگ ترین تجاوزات هوایی و دریایی ازطریق هواپیما انجام گرفته است. همچنین، کشور عراق در تاریخ ٢٢/٢/١٣٥٩ در مرز ایران مبادرت به یک مانور هوایی نیز نموده است.»[٧]
[١] سند شماره ٢٥٠٣٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٢] سند شماره ٤٢٣٥٢٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از شهربانی استان خوزستان به استاندار محترم استان خوزستان برابر گزارش شهربانی آبادان، ١١/٥/١٣٥٩
[٣] ضمیمه دارد؛ اعتراض رسمی مرزبان جمهوری اسلامی ایران به مرزبان عراق در بصره.
[٤] سند شماره ٢٩٧٧٧٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نامۀ مرزبانی درجه١ جمهوری اسلامی ایران در خرمشهر به مرزبان دولت جمهوری عراق در بصره، به شمارۀ ٤/٥/٥٠/٤٠١/١٢، مورخ ١٤/٥/١٣٥٩.
[٥] سند شماره ٣٤٨٨١٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به مقام محترم استانداری استان خوزستان (معاونت سیاسی، انتظامی)، ١١/٥/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٢٨٧٢٧٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٧ - رکن٢ به ف١٩ - ف٢١ - ٠٧ - رکن٢، ١١/٥/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٣٤٧٧٤٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش دفتر استانداری استان خوزستان به معاونت استانداری استان خوزستان به نقل از گزارش هنگ ژاندارمری اهواز، ١٥/٥/١٣٥٩.