درپی تحقق مطامع خویش برآمد، بدین ترتیب که در درگیری های غرب کشور، چه با حمایت از گروه های مسلح معارض و چه به طور مستقیم با حملات مداوم یا پراکنده آتشباری و هوایی به مناطق و پاسگاه های مرزی، جبهه دیگری درمقابل نیروهای مسلح ایران گشود. این راهکنش درحقیقت برای عراق نوعی ایجاد سهولت در حرکت به سوی تحمیل یک جنگ تمام عیار محسوب می شد و عاملی برای زمینه سازی تجاوز بود. در همین حال مرکزیت سیاسی و فرماندهی نظامی ایران همچنان تحت تأثیر جناح بندی موسوم به لیبرال - خط امام و مناقشات آنان قرار داشت.[١] این مناقشات سیاسی به خصوص در دو ماه مرداد و شهریور، بر سر تعیین صلاحیت نمایندگان هر دو جناح و نیز تعیین نخست وزیر و اعضای هیئت دولت و سرانجام با سخنرانی رئیس جمهور در روز ١٧ شهریور به اوج خود رسید.

موضوعات دیگری نیز این وضع را پیچیده تر و مشکل تر می کرد و آن وقتی بود که در صف بندی عرصه سیاسی کشور، گروه های متعددی با دعاوی انقلابی یا شبه انقلابی برجای مانده از مبارزه با رژیم گذشته یا حتی با سوءاستفاده از وضعیت بحرانی بعد از انقلاب، به شدت فعال شده و حاضر به قرارگرفتن در ذیل حاکمیت و قانون جدید نبودند. آنها هرجا ضرورت سازمانی و تشکیلاتی شان ایجاب می کرد مدعی ایفای نقش جریان های سیاسی دارای مطالبات دمکراتیک و... بودند و هرجا که لازم می شد، با اتکا به سلاح، نقش چریکی و شبه نظامی خود را آشکارا و پنهان نشان می دادند. علاوه براین، گروه های دیگری نیز فعال بودند که باتوجه به وضعیت کشور نه در صف محاربان بودند و نه در صف وفاداران قطعی نظام جدید قرار داشتند و بنا بر سنخ، ماهیت و نوع حضور، بعضاً درحال نزدیکی هرچه بیشتر به رئیس جمهور، جذب طرف داران و یارگیری بیشتر و آماده سازی افراد خود برای روزها و ماه های آینده بودند. این گروه ها مثل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به تدریج نقش منافقانه خود را بیشتر آشکار کردند و با سوءاستفاده از تفکرات و رفتارهای رئیس جمهور درصدد خط دادن به وی در مبارزه و مناقشه با جناح رقیب برآمدند.

بدین ترتیب، نوع صف بندی جریان های سیاسی داخلی، اعم از داخل حاکمیت و غیر آن، درمجموع فضایی را ایجاد کرده بود که آن نیز نظیر بحران قومی، از دیدگاه رژیم عراق تسهیل کننده تحرکات و عامل مساعدی برای زمینه سازی تجاوز ارتش این کشور در روزهای پایانی شهریور ١٣٥٩، به شمار می رفت.

با مروری کلی بر جریان ها و حوادث ٢٠ ماه گذشته پیش از تجاوز نظامی عراق به ایران، کم کم به این نکته تلخ و درعین حال عبرت آموز پی می بریم که حاکمان عراق در یک سناریوی ازپیش تعیین شده، درصدد براندازی نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی بوده اند. توضیح مطلب این است که با وقوع انقلاب اسلامی ایران، یک اراده ملی و قدرتی نوین برای تأسیس

[١] در نگارش صفحات اولیه این مقدمه، از مقدمه کتاب هفتم روزشمار جنگ ایران و عراق، نقل و اقتباس صورت گرفته است.