روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٤٨ - روزشمار جنگ شنبه ٢٩ شهریور ١٣٥٩ ١٠ ذی القعده ١٤٠٠ ٢٠ سپتامبر ١٩٨٠
١
درحالی که امروز حملات و تحرکات ارتش عراق در منطقة عمومی خرمشهر و آبادان شدت یافته و به سمت اروندرود و دهانة خلیج فارس کشیده شده است، نیروهای ارتش عراق در این مناطق بازهم دست به تقویت بیشتر زدند. چنان که از گزارش های دیدبان های خودی برمی آید، امروز یک واحد زرهی ارتش عراق روبه روی پاسگاه مرزی علی شیر ایران در خاک عراق مستقر شد. همین گزارش حاکی است: «پاسگاه مرزی المطوّعه عراق روبه روی پاسگاه مرزی دیریفارم ایران ازلحاظ پرسنل و اسلحه تقویت شده است و یک دستگاه تانک و ٢ قبضه خمپاره انداز در آن محل استتار شده و ضمناً یک دستگاه دوربین با سه پایه در ساحل اروندرود مستقر و مشغول دیدبانی از ساحل ایران می باشد.»[١] بنا به یک گزارش مشابه و صحیح دیگر، «در کوت زین و مطوعه [عراق] حدود ٥٠ قبضه توپ های دورزن در زمین های باز موضع گرفته اند. همچنین در کوت زین و القطعه تعدادی تانک و نفربر در نخلستان ها استقرار یافته و اکثر نفربرها تی.بی.آر.[٢] روسی و تعدادی هم فرانسوی می باشد. کلیة این نیروها در آماده باش (ج) بوده و شبانه روز به حفر سنگر مشغول اند.»[٣]
از سوی دیگر تحرکات دیگر عراق در منطقة ام الرصاص نشان می دهد که عراق قصد تعرض از این منطقه را دارد، آن طورکه در گزارش ستاد لشکر٩٢ زرهی اهواز آمده است: «ساکنان ام الرصاص منازل خود را ترک نموده و به جاهای دیگر نقل مکان نموده اند. ... چون منطقة ام الرصاص مقابل پایگاه دریایی خرمشهر می باشد، تخلیة منازل نشانة داشتن هدف های تعرضی در این قسمت می باشد.»[٤] دراین حال، بنا به اعلام پاسگاه هرته تابع هنگ آبادان، «در ساعت ١٥:٤٠ دقیقة امروز، یک فروند ناوچة جنگی عراقی ازسمت آبادان به طرف خرمشهر حرکت و در مقابل پایگاه دریایی به داخل جزیرة واقع بین رود خیّن و اروندرود عزیمت [کرد].» براساس این گزارش، همچنین «روبه روی گمرک و پایگاه دریایی ایران در ساحل کشور عراق فعل وانفعالاتی در جریان است.»[٥]نیروی دریایی عراق امروز همچنین «٢ فروند ناوچة موشک انداز و ٢ فروند ناوچه را در دهانة فاو مستقر نموده است.»[٦]
٢
با بالاگرفتن درگیری ها در منطقة مرزی خرمشهر، بخشی از نیروهای اعزامی به این منطقه فرستاده شده اند. ازجمله «ساعت ١٢ امروز، ازطرف ستاد فدائیان امام خمینی یک اکیپ ١٠ نفره شامل یک گروه رزمی و یک گروه امداد متشکل از دکتر و خواهر بهیار عازم جبهة شلمچه شدند.»[٧]
[١] سند شماره ٥٠٧٢٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، ساعت ٢٠:١٠، برابر اعلام سماجا٢ مستند به گزارش ژاجا و مرزبانی خرمشهر.
[٢] منظور از تی.بی.آر. همان نفربر بی.تی.آر. روسی است.
[٣] سند شماره ٣٤٣٥٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر گزارش پایگاه ٤.
[٤] سند شماره ٢٩٠٨٧٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، برابر اعلام پایگاه آبادان و نظریه رکن٢ لشکر٩٢ زرهی.
[٥] سند شماره ٤٠٩٣٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، شماره ١٥، ص٤، برابر اعلام کتبی هنگ ژندارمری آبادان مستند به اعلام پاسگاه هرته، ٢٩/٦/١٣٥٩.
[٦] روزنامه انقلاب اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، صص١ و ٢؛ و - روزنامه کیهان، ٣١/٦/١٣٥٩، ص آخر، هر دو به نقل از اطلاعیه شماره ٨ ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران.
[٧] روزنامه جمهوری اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص٥، خبرنگار جمهوری اسلامی از آبادان.