روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٤٦ - روزشمار جنگ شنبه ٢٩ شهریور ١٣٥٩ ١٠ ذی القعده ١٤٠٠ ٢٠ سپتامبر ١٩٨٠
[همچنین] ناوچه های عراقی که از منطقة ابوفلوس عازم جزیرة ام الرصاص می باشند، به ناوچه های ایرانی تیراندازی می کنند.»[١] عراق همچنین، اعلام کرد که «ناوچه شماره ٤ آنها در جزیره ام الرصاص توسط توپخانه ایران منهدم شده است.» براساس همین گزارش، «یک قایق جنگی دیگر عراق نیز توسط ناوچه های ایرانی در جزیره ام الرصاص منهدم شده است.»[٢] طبق ادعای مقامات عراقی، «ناوچه های عراقی در ساعت ١٧ امروز، یک کشتی روسی را با پرچم عراق از بصره تا خلیج فارس عبور داده اند.»[٣] «در ساعت ١٧:٣٠ دقیقه امروز نیز توسط توپخانه عراق مستقر در منطقة رأس تنومه یک قایق ایرانی به علت نداشتن پرچم عراق غرق شده است.»[٤] گزارش ناحیة ژاندارمری خوزستان نیز دربارة این درگیری حاکی است که درحدود همین وقت، «یک فروند ناوچة جمعی گارد ساحلی ژاندارمری که در دهانة فاو حدفاصل بین پاسگاه های علی شیر و ابطر، لنگر انداخته بود از خشکی هدف گلولة مزدوران عراقی واقع و درحال غرق شدن است و احتمالاً یک نفر از سرنشینان آن مجروح گردیده است.»[٥] همچنین، «در ساعت ١٨:٣٠ دقیقة امروز، ٣ فروند کشتی تجارتی با پرچم ایران از خرمشهر به سمت خلیج فارس در حرکت بوده، در محلی به نام "دهانه" وسیله ٣ فروند ناوچة جنگی عراقی به آنها تیراندازی و خواسته می شود که پرچم ایران را پایین بیاورند و پرچم عراق را بالا ببرند. در این موقع یک فروند ناوچة گارد ساحلی با پرسنل مربوطه به محل مزبور وارد [اما سه ناوچه عراقی] ناوچة ژاندارمری را محاصره می کنند. پرسنل ناوچه ژاجا با نهایت قدرت ٣ فروند ناوچة عراقی را زیر آتش قرار می دهند و یکی از ناوچه های عراقی به شدت آسیب می بیند. متعاقب آن، نیروهای عراقی ازطریق خشکی با جنگ افزارهای سنگین به ناوچة ژاجا و پاسگاه "دهانه" تیراندازی می نمایند که ناخدای ناوچه ژاندارمری و ٣ تن دیگر از درجه داران زخمی شده و به بیمارستان شرکت نفت اعزام می گردند.»[٦]به هرحال، امروز «٣ فروند کشتی لایروبی و ٢ فروند کشتی های خارجی [توانستند] با پرچم ایران از کانال [دهانة اروند] خارج و وارد خلیج فارس گردند.»[٧]
در ادامة این درگیری های پراکنده، «گروه ضربت دریایی دادستانی انقلاب آبادان در ساعت ٢٠:٥٠ دقیقة امروز، در مقابل دادسرای انقلاب واقع در بوارده جنوبی با ناوچه های عراقی درگیر و درنتیجه یک فروند قایق از اکیپ ضربت دادستانی غرق و ٣ نفر از برادران پاسدار زخمی و درگیری تا چند ساعت ادامه داشته است.»[٨]یک گزارش دیگر، از هنگ ژاندارمری آبادان حاکی است که در این درگیری، یک پاسدار و یک درجه دار که از گارد ساحلی به گروه ضربت دادسرای آبادان مأمور شده بود، به شهادت رسیده و ٤ نفر دیگر زخمی شده اند.[٩]
[١] سند شماره ٥٠٧٢٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م - ١٣٢) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر شنود از یگان های عراقی.
[٢] سند شماره ٥٠٧٢٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م - ١٣٢) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر شنود از نیروی دریایی عراق.
[٣] سند شماره ٤٩٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م١٣٢) به نزاجا، ٣٠/٦/١٣٥٩، برابر شنود از مقامات عراقی.
[٤] سند شماره ٥٠٧٢٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م - ١٣٢) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر اعلام شنود از یگان های عراقی.
[٥] سند شماره ٥٠٧١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، وزارت کشور، سماجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر گزارش ناحیه ژاندارمری خوزستان.
[٦] سند شماره ٣٤٥٠٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - عملیات) به دفتر ریاست جمهوری، وزارت کشور، سماجا، عملیات گارد ساحلی ژاجا، ٣١/٦/١٣٥٩، پیرو گزارش گارد ساحلی ژاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩.
[٧] روزنامه کیهان، ٣١/٦/١٣٥٩، ص آخر؛ و - روزنامه انقلاب اسلامی، صص١ و ٢، هر دو به نقل از اطلاعیه شماره ٨ ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران.
[٨] سند شماره ٢٩٠٨٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر گزارش منطقه سوم دریایی خرمشهر؛ و - سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، شماره سریال: ١٦، ص٢، از ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران - مرکز فرماندهی.
[٩] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص٣، از ناحیه ژندارمری خوزستان (رکن٣ - عملیات)، ٣٠/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ ژندارمری آبادان برابر اطلاع حجت الاسلام وهابی از دادسرای انقلاب اسلامی آبادان.