روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٢١ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢٤ شهریور ١٣٥٩ ٥ ذی القعده ١٤٠٠ ١٥ سپتامبر ١٩٨٠
مطابق برنامه کودتاچیان قرار بود عملیات از پایگاه هوایی شهید نوژه[١] همدان آغاز شود و هدف آن استقرار یک حکومت سوسیال دمکرات به ریاست شاهپور بختیار، آخرین نخست وزیر رژیم شاه و درصورت امکان، اعاده سلطنت پهلوی بود.
به نوشته کتاب کودتای نوژه: «این کودتا ازلحاظ تجهیزات نظامی که قرار بود از داخل و خارج در جریان آن به کار گرفته شود در تاریخ کودتاهای جهان بی سابقه بود و چنان دقیق طرح ریزی شده بود که سیا موفقیت آن را قطعی می دانست. ... و به جرئت می توان ادعا کرد که کودتای ٢٨ مرداد ٣٢ در مقایسه با آن، بازی کودکانه ای بیش نبود.»[٢]
حجت الاسلام ری شهری، رئیس دادگاه ویژه انقلاب اسلامی ارتش، در پانزده مرداد ١٣٥٩، در مصاحبه ای درمورد ارتباط چند گروه سیاسی با عاملان کودتا، به ارتباط آنان با سازمان مجاهدین خلق (منافقین) اشاره کرد و چنین گفت:
«[براساس اعترافات گردانندگان کودتا]... سازمان ها و گروه هایی مانند پان ایرانیست ها، جبهه ملی، سازمان چریک های فدایی خلق و سازمان مجاهدین خلق ایران [منافقین] در جریان این طرح قرار داشته اند و مطالعات و بررسی هایی نیز درزمینه همکاری یا موافقت [با] هریک از این گروه ها صورت گرفته بوده است. ... ضمن بررسی های انجام شده توسط چند تن از افراد شرکت کننده در این طرح [کودتا]، قدرت رزمی سازمان مجاهدین در تهران ٨٠٠ نفر و سازمان چریک های فدایی خلق، ٣٠٠ نفر اعلام گردید. پس از این بررسی ها تصمیم گرفته شده است که با این دو سازمان صحبت شود و از آنها قول گرفته شود که علیه یا له عاملان این طرح وارد عمل نشوند و درعوض، پس از پیروزی [کودتا] و اجرای کامل طرح، امتیازات خوبی به آنها داده شود.»[٣]
در همین مصاحبه، آقای ری شهری برای تسهیل تحقیقات بعدی و جلوگیری از فشارهای سیاسی تأکید کرد: «هیچ گونه تضمینی بر اینکه مطالب عنوان شده توسط این افراد صحت داشته باشد، وجود ندارد. ما صرفاً به این دلیل که ملت مسلمان را در جریان وقایع آنچه که در دادگاه های ویژه ارتش می گذرد قرار داده باشیم، این مطالب را بازگو می کنیم.»[٤]
از متن بازجویی یکی از سران کودتا به نقل از مسئولان سیاسی کودتا، آمده است که مذاکره با سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به نتیجه رسیده بود: «می گفت که ما این قول را از مجاهدین خلق گرفته ایم که آن روز [روز کودتا] بی طرف بمانند. درعوض اینکه آن روز بی طرف می مانند، بهشان قول داده ایم که آزادی فعالیت سیاسی داشته باشند.»[٥]
به نوشته کتاب کودتای نوژه: «از سوی دیگر، سازمان منافقین به واسطه قدرت اطلاعاتی خود که ناشی از وجود عناصر نفوذی اش ازجمله میان کودتاچیان و همچنین ستاد خنثی سازی کودتا بود، به ارزیابی احتمالات و سرانجام کودتا پرداختند. اطلاعاتی که عناصر نفوذی سازمان در میان کودتاگران از روند و حجم وسیع کودتا در اختیار سازمان قرار می دادند، سازمان را متقاعد ساخت تا رضایت خود را از وقوع کودتا و همکاری در خفا اعلام نمایند. ... تحلیل سران سازمان منافقین این گونه بود که سرنگونی حکومت کودتا به دلیل فقدان اعتقادات اصولی و مناسبات تشکیلاتی پیچیده، آسان تر از نظام جمهوری اسلامی است و براساس این تحلیل، سازمان تصمیم گرفت با طرحی بسیار پیچیده ضمن شرکت در کودتا و تقویت کودتاچیان، برنامه مناسبی را نیز برای مواجهۀ بی خطر با وجه عدم موفقیت کودتا تدارک ببیند. سازمان منافقین با سرعت و شتاب زیاد، تعدادی از افراد نظامی را که تا آن هنگام در ارتش شناسایی و جذب کرده بود فراخواند و دو محور اساسی زیر را به عنوان دستور کار سازمانی به آنها ابلاغ کرد:
الف) نفوذ در تشکیلات کودتا و ارزیابی نیرو و امکانات کودتاچیان و سنجش قطعیت انجام کودتا.
ب) با استفاده از شناسایی های قبلی سازمان از ناراضیان داخل ارتش، ضمن تشکیل تیم های جداگانه،
[١] شهید محمد نوژه از خلبانان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که درپی فرمان امام خمینی برای کمک به شهید دکتر مصطفی چمران و نیروهای رزمنده که در مقابله با تجزیه طلبان وابسته در کردستان به محاصره درآمده بودند، به پرواز درآمد و درحالی که روزه بود، هواپیمایش در منطقه پاوه، هدف نیروهای ضدانقلاب قرار گرفت و به شهادت رسید. از آن پس پایگاه سوم شکاری همدان به پایگاه شهید نوژه تغییر نام یافت.
[٢] به کوشش جمعی از پژوهشگران، کودتای نوژه، چاپ چهارم، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، ١٣٦٨، صص٥٢ و ٥٤.
[٣] روزنامه کیهان، ١٦/٥/١٣١٣٥٩، ص٢.
[٤] همان.
[٥] کودتای نوژه، پیشین، صص ١٧٨ - ١٧٧.