توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣ - بطلان قول قائلين به دلالت ذاتى الفاظ

قوله: و الهمس: همس با هاء مفتوحه و ميم ساكنه عبارت است از خروج حرف از دهان با صدائى غير قوى و حروفى كه واجد اين خصوصيّت هستند بنام حروف مهموسه خوانده ميشوند و آنها عبارتند از:

ت- ث- ح- خ- س- ش- ص- ف- ك- ه‌

قوله: و الشّدة: اهل فنّ در تعريف و تفسير آن گفته‌اند:

شدّت عبارتست از انحصار تام صوت حرف در وقت اسكانش در مخرج دهان.

قوله: و الرّخاوة: رخاوه عبارتست از عدم انحصار صوت حرف در وقت اسكانش در مخرج دهان.

قوله: تقتضى ان يكون العالم بها: ضمير در [بها] به تلك الخواصّ راجع است.

قوله: اذا اخذ: ضمير فاعلى در [اخذ] به عالم راجع بوده و كلمه [اخذ] يعنى شرع.

قوله: مركب منها: ضمير در [منها] به حروف راجع است.

قوله: لا يهمل التناسب بينهما: ضمير در [بينهما] به لفظ و معنى راجع است.

قوله: قضاء لحق الحكمة: كلمه [قضاء] يعنى اداء و اضافه [حق‌] به [الحكمة] اضافه بيانيّه بوده و تقدير عبارت چنين ميشود:

اداء لحق هو حكمة اتصاف الحروف بتلك الخواص.

قوله: الذى هو حرف شديد: حروف شديد عبارتند از:

أ- ب- ت- ج- د- ط- ق- ك‌

و حروف متوسط بين شديد و رخوه عبارتند از: