توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢١ - قسم سوم

المسلم من سلم المسلمون من لسانه و يده (مسلمان كسى است كه مسلمانان از زبان و دستش سالم باشند).

اين عبارت كنايه است از نفى اسلام از كسيكه مسلمانان را ايذاء و آزار مى‌كند و اين نفى در كلام صريحا ذكر نشده است.

امّا قسم اوّل يعنى كنايه‌اى كه مطلوب از آن نفس صفت بوده و نه نسبت تصريح شده باشد:

مخفى نماند كه موصوف در آن هميشه مذكور است اعم از آنكه در لفظ بوده يا در تقدير باشد.

لازم بتذكّر است كلمه [عرض‌] در متن مصنّف كه گفت:

فى عرض من يؤذى، معنايش فى التعريض به ميباشد چنان چه وقتى مى‌گويند:

نظرت اليه من عرض (بضم عين) يعنى: نظر به او افكندم از جانب و ناحيه‌اى.

متن‌

السّكاكى: الكناية تتفاوت الى تعريض و تلويح و رمز و ايماء و اشارة.

و المناسب للعرضية التعريض و لغيرها ان كثرت الوسائط و التلويح و ان قلّت مع خفاء و الرّمز و بلا خفاء الايماء و الاشارة.

شرح عربى‌

قال‌ ( السّكاكى: الكناية تتفاوت الى تعريض و تلويح و رمز و ايماء و اشارة) و انّما قال تتفاوت و لم يقل ننقسم لانّ التعريض و امثاله مما ذكر ليس من اقسام الكناية فقط بل هو اعم كذا فى شرح المفتاح.

و فيه نظر و الاقرب انه انّما قال ذلك لانّ هذه الاقسام قد تتداخل‌