توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٢ - انتقاد شارح به صاحب كشاف

چنانچه سهوا مصنّف ذكر نمود و اشتباها تقرير كرد.

البته در اينمقام تحقيق بيشترى مى‌باشد كه ما در كتاب مطوّل آورده‌ايم طالبين به آنجا رجوع كنند.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: فالتقطعه آل فرعون الخ‌ : آيه (٨) از سوره قصص.

قوله: و التبّنى: يعنى ابن و فرزند قرار دادن.

قوله: ما كان حقّه ان يستعمل فى العلّة الغائية: منظور از [ما كان‌] لام تعليل مى‌باشد.

قوله: فتكون الاستعارة فيها: ضمير در [فيها] به لام تعليل راجع است.

قوله: و هذا الطّريق مأخوذ من كلام صاحب الكشّاف: مقصود از [هذا الطّريق‌] جعل عداوت و حزن مشبّه و علّت غائى را مشبّه‌به دانستن مى‌باشد.

قوله: لكنّه غير مستقيم: ضمير منصوبى در [لكنه‌] به هذا الطّريق راجع است.

قوله: انّه شبّه ترتب العداوة الخ: ضمير در [انّه‌] بمعناى شأن ميباشد.

قوله: بترتّب علّة الغائية عليه: ضمير در [عليه‌] به التقاط راجع است.

متن‌

و مدار قرينتها فى الاوّلين على الفاعل نحو: نطقت الحال.