توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٤ - تقسيم استعاره باعتبار لفظ مستعار

قوله: و انّما كانت تبعيّة: ضمير در [كانت‌] به استعاره در فعل و مشتقات از آن و حرف راجع است.

قوله: لانّ الاستعارة تعتمد التشبيه: يعنى تعتمد على التشّبيه.

قوله: او بكونه مشاركا للمشبه به: غرض از اين عبارت صرف تفنّن در كلام است يعنى هركدام از دو تعبير (التشبيه يقتضى كون المشبه موصوفا بوجه الشبه) و (او بكونه مشاركا للمشبه به فى وجه الشبه) را كه بگوئيم مقصود اداء ميشود.

قوله: و انّما يصلح للموصوفيّة: يعنى موصوفيّت بوجه شبه.

قوله: الامور المتقرّرة: عبارتند از امورى كه تمام اجزائشان در علم وجود با هم مجتمع باشند نه آنكه بتدريج تحقّق يابند به‌طوريكه هرجزئى محقّق شود جزء قبلى آن معدوم گردد و مثال امور متقرره كه به موجودات قارّ الذّات نيز مشهورند همچون مكان و مثال امورى كه تدريجى الحصول بوده و به غير قار الذّات معروفند مانند زمان تكلّم و حركت.

قوله: جسم ابيض و بياض صاف: آوردن دو مثال اشاره است باينكه امور متقرّره اعم است از اسماء اعيان و ذوات همچون جسم و اسماء معانى و احداث مانند بياض.

قوله: دون معانى الافعال الخ: بقيد [المتقرّرة] از معانى افعال و صفات مشتقه از آنها احتراز حاصل ميشود.

امّا معانى افعال: بخاطر آنكه بر زمان يعنى امر سيّال و غير قارّ دلالت دارند بطوريكه جزئى از مفهوم فعل اين معنا ميباشد از اين رو براى افعال تقرّر نمى‌باشد.