توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥١ - تقسيم ديگر براى استعاره غير از تقسيم باعتبارات گذشته

در اين تجارت سود نبرده‌اند.

در اين آيه شريفه [اشتراء] براى استبدال و اختيار نمودن استعاره آورده شده سپس چيزى كه با اشتراء مناسب است يعنى ربح و تجارت بر آن متفرّع قرار داده شده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: باعتبار آخر: اين تقسيم باعتبار وجود ملائم با طرفين استعاره و عدم وجود آن ميباشد.

قوله: الاوّل مطلقة: يعنى استعاره‌اى كه مقرون بصفت و تفريع نباشد مطلقه ناميده ميشود زيرا از وجود ملائمات مطلق و رها است.

قوله: ما لم تقترن بصفة: يعنى صفتى كه مناسب با احد الطّرفين باشد.

قوله: و لا تفريع: يعنى مقرون با تفريع كلامى كه مناسب و ملائم با احد الطّرفين بوده نباشد.

قوله: ممّا يلائم المستعار له: كلمه [من‌] بيان است براى [كلام‌].

قوله: عندى اسد: مثال است براى استعاره مطلقه و قرينه در آن كلمه [عندى‌] ميباشد.

قوله: مجرّدة: در وجه تسميه آن به اين نام گفته‌اند:

جهت نام گذاردن آن به اين اسم آنستكه استعاره مزبور از چيزى كه آنرا تقويت كند مجرّد است.