توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٩ - جواب سوم از اشكال مصنف بسكاكى

اعم از مفرد و مركّب در دو قسم عقلى و لغوى چه آنكه اگر از [الرّاجع الى معنى الكلمة] فقط مفرد مقصود باشد حصر مجاز در دو قسم مذكور باطل ميباشد زيرا لغوى شامل [الرّاجع الى معنى الكلمة] درحاليكه معناى كلمه مركّب باشد نمى‌گردد و در نتيجه مجاز لغوى كه راجع به معناى مركّب است از هردو قسم خارج ميماند.

قوله: نحو كلمة اللّه: يعنى به [اللّه‌] اطلاق كلمه ميشود درحاليكه مقصود از كلمه [لفظ] است تا شامل كلام و كلمه هردو بشود مثلا در فرموده حقتعالى آمده است:

كلمة اللّه هى العليا مقصود از كلمه [اللّه‌] كلام حقّ تعالى ميباشد بدليل آنكه مراد از [عليا] عليا در بلاغت است و بلاغت صرفا صفت كلام بوده نه كلمه.

قوله: التشبيه التّمثيلى و هو قد يكون طرفاه الخ: ضمير [هو] به تشبيه تمثيلى راجع است.

قوله: مثلهم كمثل الّذى استوقد نارا الخ‌ : آيه (١٧) از سوره بقره.

قوله: انّ اضافة الكلمة الى شئ: مقصود از [اضافه‌] اضافه بمعناى لغوى است لذا [اقترانها] عطف تفسير است براى آن.

قوله: فهو كلمة مستعملة: ضمير [هو] به تردّد راجعست‌

قوله: و فى الكلّ نظر: يعنى و فى كلّ من الاجوبة الثلاثة الاخيرة نظر.

قوله: اوردناه فى الشّرح: يعنى اشكال و وجه نظر در اجوبه سه‌گانه را در كتاب مطوّل وارد نموده‌ايم طالبين بآن كتاب رجوع‌