توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٥ - قسم اول

چنين آن لازم را با لازم ديگر ملاحظه و منضم مى‌كنيم تا جملگى بوصف اجتماع به موصوف خاصّى اختصاص پيدا كنند آن‌گاه به واسطه ذكر اين اوصاف و لوازم موصوف را اراده مى‌كنيم چنان‌چه در مقام كنايه از انسان مى‌گوئيم:

حىّ، مستوى القامة، عريض الاظفار (موجوديكه قامتى راست و ناخنهائى پهن دارد).

البتّه اوصاف منضم بهم را در قسم دوّم اصطلاحا خاصّه مركّبه خوانند.

لازم بتذكّر است كه شرط ايندو كنايه آنستكه صفت يا صفات به مكنى عنه اختصاص داشته تا بدينوسيله انتقال حاصل شود.

سپس شارح گويد:

سكّاكى قسم اوّل از ايندو يعنى كنايه كه عبارت است از معناى واحد را كنايه قريبه قرار داده يعنى گفته است اين قسم از كنايه سهل المأخذ و الانتقال است زيرا بسيط بوده و از ضميمه به لازم ديگر و تلفيق بين آنها مستغنى مى‌باشد.

و در مقابل قسم دوّم را كنايه بعيد دانسته زيرا بخلاف قسم اوّل است.

البتّه بايد توجّه داشت كه بعيد در اينجا غير از بعيد به معنائى استكه انشاء اللّه عنقريب ذكر خواهيم نمود.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: باعتبار كونها: يعنى كون القسم الاولى.

قوله: و لا نسبة: يعنى و نه نسبت صفت بموصوف باشد.