الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣٣ - وجه چهارم
فرموده حقتعالى افلا تبصرون ام انا خير ، گفته است:
تقدير آن: افلا تبصرون انا خير مىباشد.
سپس مصنّف گويد:
زائد بودن « ام » در قول ساعدة بن جويّه ظاهر و روشن است:
|
يا ليت شعرى و لا منجى من الهرم |
ام هل على العيش بعد الشيب من ندم |
يعنى: آگاه باش كاش مىدانستم درحاليكه طريق نجاتى از پيرى نيست، آيا بر زندگانى بعد از پيرى افسوس و ندامتى مىباشد.
شاهد در كلمه « ام » است كه زائده مىباشد.
وجه چهارم
وجه چهارم براى « ام » اينستكه براى تعريف باشد، از قبيله طى و حمير اينوجه نقل شده و در مقام استدلال بيت بجير بن غنة طائى انشاد كردهاند:
|
ذاك خليلى و ذو يواصلنى |
يرمى و رائى بام سهم و ام سلمة |
يعنى: اين دوست من است و كسى استكه از من محافظت مىكند درحاليكه با تير و سنگ در غياب من از عرض و ناموسم دفاع مىكند.
شاهد در « ام سهم» و « ام سلمة» است كه بجاى « السّهم » و « السّلمة » آمده و در حديث آمده:
ليس من امبرا مصيام فى امسفر (روزه گرفتن در سفر از كارهاى نيك و خوب محسوب نميشود).
اينحديث را نمر بن تولب روايت كرده كه بجاى « الف و لام» از كلمه « ام »