الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٦ - جواب مصنف از استدلال دوم ابو حيان

تجزيه و تركيب‌

اذا: شرطيه زمانيه، اسم، مبنى.

ما: زائده.

غدونا: فعل ماضى، صيغه متكلم مع الغير، ضمير « نا » فاعل است براى آن لازم، فعل شرط.

قال: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، جواب شرط.

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب اول مغنى ؛ ج‌١ ؛ ص١٩٦

دان: اسم، مضاف، فاعل براى « قال » .

اهلنا: مضاف و مضاف‌اليه و مضاف خود مضاف‌اليه است براى « ولدان » .

تعالوا: امر، حاضر، جمع، مذكر، لازم، محلّا منصوب است تا مقول براى « قال » باشد.

الى: حرف جار، عامل، مبنى.

ان: حرف ناصب، عامل، مبنى.

يأتنا: فعل مضارع منصوب به « ان » و ضمير « نا » مفعول آن مى‌باشد.

الصيد: فاعل است براى « يأتنا » .

نحطب: فعل مضارع، صيغه متكلم مع الغير، ثلاثى مجرد، معطوف به « ياتنا » بحذف حرف عطف.

قوله: احاذر ان تعليم بها فتردّها الخ:

تجزيه و تركيب‌

احاذر: فعل مضارع، صيغه متكلم وحده، ثلاثى مزيد، باب مفاعله.

ان: حرف ناصب، عامل، مبنى.

تعلم: فعل مضارع، صيغه مفرد، مؤنث، غائب ثلاثى مجرّد و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار جايزى، در تأويل مصدر، مفعول براى « احاذر » .

بها: جار و مجرور، متعلق به « تعلم » .