الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦ - سبب طولانى بودن كتب ادبى از نظر مصنف
ج: اسمى كه بعد از ظرف قرار گرفته نظير: افى اللّه شك .
د: اسمى كه بعد از « لو » آمده مثل: و لو انّهم صبروا .
كه در ايندو اسم نيز اين اختلاف كه رفع بنابر فاعليت بوده يا از باب مبتدائيت مىباشد را تكرار كردهاند.
و همچنين اختلاف در اينكه « انّ » و « ان » وصله آندو و بعد از حذف جارّ در مثال: شهد اللّه انّه لا اله الّا هو .
و مانند: حصرت صدورهم ان يقاتلوكم .
آيا در موضع جرّ هستند به حرف جرّ محذوف همانطوريكه در قول فرزدق چنين مىباشد.
|
اذا قيل اىّ النّاس شرّ قبيلة |
اشارت كليب بالاكفّ الاصابع |
هرگاه گفته شود كدام طائفه بدترين قبائل هستند با انگشتان دستها به قبيله كليب اشاره مىنمايند.
شاهد در « كليب » است كه مجرور به « الى » محذوف است.
و يا در محل نصب بفعل مذكور مىباشند چنانچه در قول ساعدة بن جؤيه در وصف نيزه اينطور مىباشد:
|
لدن بهز الكفّ يعسل متنه |
فيه كما عسل الطّريق الثّعلب |
يعنى: آن نيزه باندازهاى نرم و ملايم است كه بسبب تكان دادن دست تمام بندهايش مرتعش و مضطرب مىگردد همانطورى كه روباه در ميان طريق و جاده وقتى مىدود و دوپايش بجاى دو دستش قرار مىگيرد چنين مىباشد.
شاهد در « الطريق » است كه نصبش بواسطه « عسل » از باب مفعول فيه بودن