الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٦ - رأى اخفش و نظريه محققين از ادباء

اينستكه در مقام استفهام غالبا از آن استفاده مى‌شود و استعمال آن از ساير ادوات بيشتر مى‌باشد.

قوله: و لهذا خصّت الخ: كلمه « لهذا » يعنى و بخاطر همين كثرت استعمالش مى‌باشد.

قوله: جواز حذفها: يعنى حذف همزه استفهام بتنهائى و بدون مد مدخولش.

قوله: سواء تقدّمت على « ام » : ضمير در « تقدّمت » به همزه راجع است.

قوله: بدالى منها معصم الخ:

تجزيه و تركيب‌

بدا: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب بمعناى « ظهر » .

لى: جار و مجرور: متعلق به « بدا » .

منها: جار و مجرور، متعلّق باستقر، صفت براى « معصم » .

معصم: فاعل براى « بدا » .

حين: ظرف زمان، مضاف، متعلّق به « بدا » .

جمرّت: فعل ماضى، مفرد، مؤنث، غائب و ضمير فاعلى در آن به « عايشه » راجع است.

واو: عاطفه و معطوف عليه « معصم » مى‌باشد.

كف: معطوف به « معصم » .

خضيب: صفت مشبهه بمعناى اسم مفعول، صفت براى « كف » .

زيّنت: فعل ماضى، مفرد، مؤنث، غائب، مجهول، صفت براى « كف » .

باء: حرف جارّ

بنان: مجرور بباء، متعلق به « زينت » ظرف لغو.

فاء: عاطفه بمعناى سببيّت.

واو: جاره بمعناى قسم.

اليه: مجرور به « واو » ، متعلق به « قسم » .