الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١ - حرف الف

قوله: افمن كان على بيّنة الخ‌ : آيه (١٤) از سوره محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.

تجزيه و تركيب‌

أ: از ادات استثناء.

فاء: حرف عاطف.

من: موصوله، مبتداء.

كان: از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد.

على: حرف جارّ.

بيّنة: مجرور به « على » ، خبر براى « كان » و جمله « كان » با اسم و خبرش صله و عائد است براى « من » .

من: حرف جارّ.

ربّه: مضاف و مضاف‌اليه، مجرور به « من » متعلّق به « بيّنة » .

كاف: حرف جارّ بمعناى تشبيه.

من: موصوله، مجرور به « كاف » متعلّق باستقرّ، خبر براى « من كان».

زيّن: ماضى مجهول.

له: جار و مجرور، متعلّق به « زين » .

سوء: مضاف، نائب فاعل براى « زيّن » .

عمله: مضاف و مضاف‌اليه و مضاف، مضاف‌اليه است براى « سوء » .

متن: و الألف اصل أدوات الاستفهام، و لهذا خصت بأحكام:

أحدها: جواز حذفها، سواء تقدمت على « أم » كقول عمر بن أبي ربيعة: