الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٠ - وجوه افتراق بين دو نوع ام متصله

ارقنى: فعل و فاعل و مفعول.

فاء: عاطفه.

قلت: فعل و فاعل.

أ: از ادات استفهام.

هى: مبتدأ.

سرت: فعل ماضى، ضمير در آن بوده، خبر براى « هى » و جمله اسميه مفعول براى « قلت »

ام: حرف عاطفه.

عادنى: فعل ماضى و ياء ضمير منصوبى و مفعول آن مى‌باشد.

حلم: فاعل است براى « عادنى » .

قوله: و ذلك على الارجح: مشاراليه « ذلك » فعليّه بودن دو جمله مى‌باشد.

مؤلف گويد:

وجه ارجح بودن اينستكه غالبا همزه بر سر فعل داخل ميشود لذا بهتر است جمله « هى سرت» را فعليه تقدير كرده و بگوئيم اصل آن:

اسرت، سرت بوده سپس « سرت » اوّل حذف شد و ضمير فاعلى آن مبدل به ضمير منفصل يعنى « هى » شد و « سرت » دوّم مفسّر آن مى‌باشد.

تجزيه و تركيب‌

لام: ابتدائيه براى تأكيد.

عمرك: مضاف و مضاف‌اليه، مبتدأ و خبر آن محذوف است و تقدير كلام: لعمرك قسمى مى‌باشد.

ما: نافيه.

ادرى: فعل مضارع، متكلم وحده و ضمير « انا » در آن مستتر بوده و فاعلش مى‌باشد.