الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٤ - وجه چهارم از اقسام«ان» حرفيه

تجزيه و تركيب‌

اما: حرف استفتاح بمنزله « الا » .

واو: حرف جار، بمعناى قسم.

اللّه: مجرور به « واو » ، متعلق به « اقسم » .

ان: زائده.

لو: شرطيه.

كنت: فعل ناقص با اسمش، فعل شرط و جواب آن محذوف است.

حرا: خبر براى « كان » .

واو: عاطفه.

ما: از حروف مشبهة بليس، عامل، مبنى.

باء: زائده.

الحر: مجرور به باء، خبر براى « ما » .

انت: اسم براى « ما » .

واو: عاطفه.

لا: از حروف مشبهة بليس، اسمش كه « انت » است حذف شده.

العتيق: مجرور به « باء » مقدّر، خبر براى « لا » .

قوله: هذا قول سيبويه: مشاراليه « هذا » زائده بودن « ان » در بيت مى‌باشد.

قوله: انّها فى ذلك حرف الخ: مشاراليه « ذلك » موضع دوّم از مواضع زيادى « ان » مى‌باشد.

قوله: جيى‌ء به لربط الجواب الخ: ضمير در « به » به حرف راجع است.

قوله: و يبعده ان الاكثر الخ: ضمير مفعولى در « يبعده » كلام ابن عصفور در مقرب راجع است.

قوله: ان الاكثر تركها: يعنى حذفها، ضمير مؤنث به « ان » راجع است.