الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٦ - جواب جمهور از استدلال كوفيون

كنتم: كان با اسمش فعل شرط مى‌باشد.

مومنين: خبر « كان » و جواب شرط بقرينه « اتقوا اللّه» محذوف است.

قوله: لتدخلنّ المسجد الحرام ان شاء اللّه آمنين‌ : آيه (٢٧) از سوره الفتح.

تجزيه و تركيب‌

لام: براى تأكيد.

تدخلنّ: فعل مضارع مؤكّد به نون تأكيد ثقيله، صيغه جمع، مذكر، حاضر، متعدّى.

المسجد: مفعول‌به براى « تدخلن » ، موصوف.

الحرام: صفت براى « المسجد » .

ان: شرطيّه.

شاء: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مجرد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، فعل شرط و بقرينه « لتدخلنّ الخ» جواب آن محذوف است.

اللّه: فاعل براى « شاء » .

آمنين: حال است از فاعل « تدخلنّ » .

قوله: و انّا ان شاء اللّه الخ:

تجزيه و تركيب‌

انّ: از حروف مشبهة بالفعل، عامل نصب و رفع، مبنى.

نا: ضمير متصل منصوب، اسم براى « انّ » .

ان: حرف شرط.

شاء: فعل شرط.

اللّه: فاعل براى « شاء » و جواب آن فانّا بكم لاحقون است كه بقرينه مذكور محذوف مى‌باشد.

بكم: جار و مجرور، متعلق به « لاحقون » .