الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٧ - جواب جمهور از استدلال كوفيون

لاحقون: اسم فاعل، صيغه جمع، مذكر، خبر براى « انّ » .

قوله: أتغضب ان اذنا قتيبة حزّتا:

تجزيه و تركيب‌

أ: از ادات استفهام.

تغضب: فعل مضارع، مفرد، مذكر، حاضر، ثلاثى مجرد، از باب فرح، يفرح، لازم، معلوم، صحيح، معرب.

ان: شرطيه و فعل شرط بقرينه « حزّتا » مقدّر است.

اذنا: اسم، تثنيه، غائب فاعل براى فعل مقدّر، مضاف.

قتيبه: مضاف‌اليه براى « اذنا » .

حزتا: فعل ماضى، تثنيه، مذكر، غائب، مجهول، متعدّى، مفسّر براى فعل مقدّر و جواب شرط بقرينه « أتغضب محذوف بوده و تقدير عبارت « ان حزّت اذنا قتيبه فتغضب» مى‌باشد.

جهارا: حال است از فاعل تغضب.

واو: عاطفه.

لم: حرف جازم، عامل، مبنى.

تغضب: فعل مضارع مجزوم و ضمير فاعل در آن مستتر است باستتار وجوبى معطوف است به « أتغضب » .

لام: بمعناى تعليل، جارّه، مبنى.

قتل: مجرور به « لام » متعلق به « لم تغضب» مضاف.

ابن: مضاف‌اليه، مضاف.

خازم: مضاف‌اليه.

قوله: و ليست شرطيّة: ضمير در « ليست » به « ان » راجع است.

قوله: لانّ الشرط مستقبل: مقصود از « شرط » جمله شرطيه است يعنى جمله‌اى كه‌