الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٧ - وجه چهارم

الخزف: خبر براى « انتم » .

قوله: فخرّج على انّها نافيه: كلمه « خرّج » بصيغه مجهول يعنى حمل شده و ضمير در « انّها » به ان راجع است.

قوله: و قد تزاد بعد ما الموصوله: ضمير در « تزاد » به ان راجع است.

قوله: يرجى المرء ما ان لا يراه الخ:

تجزيه و تركيب‌

يرجّى: فعل مضارع، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب تفعيل، متعدى.

امرء: مفعول براى « يرجّى » .

ما: موصوله، فاعل براى « يرجّى » .

ان: زائده.

لا يراه: فعل و فاعل و مفعول و ضمير فاعلى به « المرء » و ضمير مفعولى به « ما » راجع است صله و عائد براى « ما » .

واو: عاطفه.

تعرض: فعل مضارع، صيغه مفرد، مؤنث، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب سمع، يسمع لازم، متعدى.

دون: مضاف، ظرف، متعلق به « تعرض » .

ادناه: مضاف‌اليه، مضاف و مضاف‌اليه.

الخطوب: فاعل براى « تعرض » .

قوله: و رجّ الفتى للخير ما ان رأيته الخ:

تجزيه و تركيب‌

رجّ: فعل امر، مفرد، مذكر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل متعدّى و ضمير فاعلى‌