در متون دينى اسلام ، نقش ياد خدا در سازندگى انسان ، به تفصيل ، مورد توجّه قرار گرفته است كه براى نمونه ، به سه دسته از آنها اشاره مى كنيم : دسته اوّل ، متونى كه در آنها نقش ياد خدا در آفت زدايى و سالم سازى قلب ، مورد توجه قرار گرفته است ، مانند اين روايات كه از امام على عليه السلام نقل شده است : ذِكرُ اللّه ِ مَطرَدَةُ الشَّيطانِ . [١] ياد خدا ، بيرون كننده شيطان است . ذِكرُ اللّه ِ رَأسُ مَالِ كُلِّ مُؤمِنٍ و رِبحُهُ السَّلامَةُ مِن الشَّيطانِ . [٢] ياد خدا ، سرمايه هر مؤمن و سود آن ، سلامتى در برابر شيطان است . ذِكرُ اللّه ِ دَواء أَعلالِ النُّفُوسِ . [٣] ياد خدا ، داروى دردهاى جان هاست . يا مَنِ اسمُهُ دَواءٌ و ذِكرُهُ شِفاءٌ ! [٤] اى آن كه نامش دوا و يادش شفاست! . دسته دوم ، متونى كه بيان كننده نقش ياد خدا در آرامش دل و شرح صدر ، و نورانيت قلب و فكر ، و ايجاد حيات و حواسّ باطنى ، و رشد و تكامل معنوى است ، مانند گفتار خداوند متعال : «أَلاَ بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَـئنُّ الْقُلُوبُ» . [٥] آگاه باش كه به ياد خدا ، دل ها استوار مى گردند .

[١] البداية والنهاية : ١ / ٦٤ ، غرر الحكم : ٥١٦٢ .[٢] . غرر الحكم : ٥١٧١ ، ٥١٦٩ .[٣] مصباح المتهجد : ٣٦١ .[٤] رعد ، آيه ٢٨ .