حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٩٥
ودود، در قرآن و حديث
صفت «ودود» ، در قرآن كريم يك بار با صفت «رحيم» و يك بار با صفت «غفور» به كار رفته است . صفت «ودود» در آيات و احاديث ، بر وزن «فعول» به معناى «فاعل» است ، نه «مفعول» ، و بر دوستى خدا نسبت به بندگانش دلالت مى كند . آنچه اين مطلب را تأييد مى كند ، آن است كه اين صفت ، همراه با صفت هايى همچون : «رحيم (آمرزنده)» و «غفور (مهربان)» (هر كدام يك بار) ـ كه معناى فاعلى دارند ـ به كار رفته است .
١٤٣٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در دعا ـ: از تو مى خواهم به نامت ، اى دوستدار و يگانه ، اى خدا! و از تو مى خواهم به نامت ، اى نيكو تقدير كننده و اى راه نماى ما ، اى خدا! و از تو مى خواهم به نامت ، اى بى مزدْ بخشنده و اى بخششگر بى پاداش و اى بى مزدْ بسيار بخشنده ، اى خدا! و از تو مى خواهم به حقّ آن نامت كه در خزانه هاى غيب ، پنهان است ، اى بسيار دانا به نهان ها ، اى خدا!
٣ / ٧٤
وكيل
واژه شناسى «وكيل»
صفت «وكيل (حمايتگر / كارساز)» ، بر وزن «فعيل» ، از ريشه «وكل» برگرفته شده است كه بر اعتماد كردن به ديگرى در كارى دلالت مى كند ، و توكّل ، به معناى ابراز ناتوانى در كار و اعتماد كردن به ديگرى است و شخص ، از آن رو «وكيل» ناميده مى شود كه كار به او واگذار مى گردد . فَيّومى گفته است : وكيل ، بر وزن «فعيل» به معناى «مفعول» است ؛ زيرا كارها به او واگذار شده است و به معناى «فاعل» است ، آن گاه كه به معناى نگهدار باشد و از همين معناست اين آيه شريف : «خدا ، ما را بس است و نيكو حمايتگرى است» . ابن اثير گفته است : وكيل ، در نام هاى خداى متعال ، به معناى كسى است كه سرپرست و عهده دار روزىِ بندگان است ، و حقيقت آن ، اين است كه وكيل ، عهده دار كارى است كه به او واگذار شده است . نيز گفته شده كه وكيل به معناى بَسَنده (كفايت كننده) است .