حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٧٧
صاحب دلان را در اين مقام ، كلماتى ارجمند ، اشاراتى رمزى و تلويحاتى ذوقى است كه مشام جان ها را مى نوازد و معطّر مى كند و استخوان هاى پوسيده را زنده مى سازد كه تنها آنان كه تن خود را با رياضت ، خسته كرده اند و جانشان را با مجاهدت ، رنجه ساخته اند و مشرب آنان را دريافته اند و مقصود و مطلبشان را فهميده اند ، به معانى و ژرفايش دست مى يابند . امّا كسى كه به سبب دل بستن به بهره هاى دنيوى و فرو رفتن در لذّات جسمانى ، اين رمزها را درنيافته و به اين گنجينه ها راه نبرده است ، به هنگام شنيدن اين سخنان ، در آستانه خطر بزرگى ، همچون فرو رفتن در تاريكى هاى الحاد و در افتادن در پرتگاه هاى حلول و اتّحاد است ؛ كه خداوند به غايت، از چنين انديشه هايى برتر است. ما در اين مقام ، به گونه اى كه دريافت آن بر اذهان آسان باشد ، مى گوييم كه در اين تعبيرات ، مبالغه در قرب و بيان چيرگى محبّت بر ظاهر و باطن و پيدا و پنهان بنده است . بنا بر اين، مقصود ـ واللّه اعلم ـ آن است كه چون بنده ام را دوست بدارم ، او را به جايگاه انس خود فرا مى كشم و به عالم قدس برمى آورم و انديشه اش را در اسرار ملكوت ، غرقه و حواسش را منحصر به برگرفتن انوار آن مى كنم . در نتيجه ، قدمش در مقام قربْ استوار مى گردد و گوشت و خونش با محبّت درمى آميزد ، تا آن كه خود را فراموش كند و از حسّ خود غافل گردد و اغيار در برابرش از ميان بروند، تا آن جا كه به منزله چشم و گوش او گردم . {-٦-}
[١] مجمع البحرين : ج ١ ص ٣٤٨ .[٢] مجمع البحرين : ج ١ ص ٣٤٨ .[٣] ر . ك : مفاتيح الجنان : مناجاةُ المريدين .[٤] ر . ك : مصباح المتهجّد : ص ٨٤٧ .[٥] ر . ك : صحيح البخارى : ج ٥ ص ٢٣٨٥ ح ٦١٣٧ .[٦] الأربعون : ص ٦٨٩ ح ٣٥ .