حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٧
مُهلِك ، در قرآن و حديث
در قرآن كريم ، برگرفته ها از ريشه «هلك» در حدود ٤٤ بار به خداى متعال نسبت داده شده و صفت «مُهلِك» پنج بار به كار رفته است . در قرآن و احاديث ، «هلاكت» ، گاه به معناى مرگ و از بين رفتن در اين دنيا ، گاه به معناى مرگ و نابودى در دنيا همراه با فرو آوردن عذاب ، و گاه به معناى ورود به جهنّم در آخرت ، آمده است . حديثى كه مى گويد : «[ خدا ] نابود كننده همه چيزها و هلاك كننده آنهاست» ، به معناى نخست اشاره دارد ؛ زيرا همه موجودات ، عمر محدودى در اين جهان دارند . نيز به نظر مى رسد كه آيات و احاديثى كه خداى سبحان را هلاك كننده گناهكاران و نافرمانان و ستمكاران و گزافكاران وصف مى كنند ، معناى دوم و سوم را با هم قصد كرده اند ؛ يعنى وقتى قرآن مى گويد : «و بى گمان ، ما مردمِ دوره هاى پيش از شما را ، چون ستم كردند ، هلاك كرديم» ، مقصود ، فرو آوردن عذاب بر آنان در دنيا و وارد كردن آنها به دوزخ در آخرت است .
قرآن
«و هيچ شهرى نيست، مگر اين كه ما آن را [ در صورت نافرمانى، ]پيش از روز رستاخيز، به هلاكت مى رسانيم يا آن را سخت عذاب مى كنيم. اين [ عقوبت ] در كتاب [ الهى ] نوشته شده است» .
حديث
١٤٢٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ از سخنرانى ايشان در روز غدير ـ: اى جماعت مردم! هيچ شهرى نيست ، مگر آن كه خدا آن را به جهت دروغ انگارى [مردمِ] آن ، هلاك كرده است . همچنين ، شهرها را هلاك مى كند ، در حالى كه [مردمِ] آنها ستمكارند ، همان طور كه خداى متعال [در قرآن ]ذكر كرده است . اين ، على ، امام و سرپرست شماست . او وعده هاى خداست [١] و خدا به آنچه وعده كرده است ، وفا مى كند . اى جماعت مردم! پيش از شما بيشتر پيشينيان ، گم راه شدند و بى گمان ، خدا آنان را هلاك كرد . او هلاك كننده پسينيان است . خداى متعال فرمود : «آيا پيشينيان را هلاك نكرديم؟ پس از آن ، پسينيان را از پىِ آنها خواهيم آورد . بدين گونه، با بدكاران رفتار مى كنيم. در آن روز ، واى بر دروغ انگاران!» .
[١] وعده هاى مكرّر خدا در طول ٢٣ سال رسالت پيامبر اسلام به امامت و ولايت على بن ابى طالب عليه السلام ، در آيات و احاديث متعدّدى وارد شده اند كه آخرينِ آنها در روز غدير بود .