١٤١٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به نقل از جبرئيل عليه السلام ـ: پاك است خدايى كه فرمان رواىِ بى همتا و ستوده است . . . تواناست بر آنچه بخواهد و اندازه گذارنده مقدور است .

٣ / ٦٦

منّان

واژه شناسى مَنّان

واژه «منّان (گشاده دست / بسيار بخشنده) » ، صيغه مبالغه از ريشه «منن» است كه بر نيكى كردن دلالت مى كند . «مَنّ» ، يعنى بخشيدن . پس «مَنّان» ، نعمت دهنده و بخشنده است . در زبان عربى ، در بسيارى موارد ، «مَنّ» به معناى نيكى كردن به كسى است كه نيكى كننده ، از او پاداش نمى جويد و در برابر نيكى ، عوض نمى خواهد .

منّان ، در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، برگرفته هاى ريشه «منن» ، دوازده بار به خداى متعال نسبت داده شده ، امّا صفت «مَنّان» ، به كار نرفته است . برخى احاديث ، اين صفت را به خدا اختصاص داده اند ؛ زيرا بخشنده نخستين ، خداست و همه نعمت ها ، در نهايت به خدا باز مى گردند و او سرچشمه نهايىِ همه نعمت هاست و ديگر موجودات ، واسطه هاى رسيدن بخشش به مردمان هستند . در احاديث ، امور گوناگونى به عنوان منّت ذكر شده اند ؛ از جمله : دانش ، عقل ، فرمان روايى ، عدالت ، يارى ، پيامبرى ، شريعت و طاعات ، ايمان ، راهيابى ، ولايت اهل بيت عليهم السلام و بهشت . همه اين امور ، در واقعْ نعمت هاى الهى هستند ؛ امّا از ميان نعمت هاى الهى ، بيشتر بر نعمت هاى معنوى تأكيد شده است تا نعمت هاى مادّى .