١٤٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در دعا ـ: اى كسى كه نعمت هايش ، شامل اهل آسمان ها و زمين است ، اى خدا! اى كه فزون بخشى اش ، شامل اهل آسمان ها و زمين است ، اى خدا! اى كسى كه بخششِ بيش از استحقاقش شامل اهل آسمان ها و زمين است ، اى خدا! اى كه عنايتش ، شامل اهل آسمان ها و زمين است ، اى خدا! اى كسى كه نعمت هايش ، بر اهل آسمان ها و زمين ، گسترانيده شده است ، اى خدا!

٣ / ٦٥

مُقدِّر

واژه شناسى «مُقدِّر»

صفت «مُقدِّر (اندازه گذارنده) » ، اسم فاعل از «قَدَّرَ ، يُقَدِّرُ» ، از ريشه «قدر» است كه بر اندازه و حقيقت و نهايت چيز ، دلالت مى كند . بنا بر اين ، مُقدِّر ، كسى است كه مقدار و نهايت و اندازه چيزى را كه اراده كرده ، معيّن مى كند .

مُقدِّر ، در قرآن و حديث

برگرفته ها از مصدر «تقدير» ، ٢٣ بار در قرآن كريم درباره خدا به كار رفته است ؛ امّا صفت مُقدِّر ، در قرآن به كار نرفته است . در احاديث ، تقدير ، يكى از مراحل آفرينش موجودات به شمار مى آيد كه پس از مشيّت و اراده و قبل از قضاست : «چيزى موجود نمى شود ، مگر آن كه خدا بخواهد و اراده كند و تقدير كند و حكم كند» . در تفسير تقدير نيز سخنانى از اين دست ، گفته شده است : «اندازه طول و عرض و بقا» ، «اندازه نهادن طول و عرض چيزى» و «قرار دادن اندازه هاى مهلت ها و روزى ها و بقا و نابودى» . اين احاديث ، نشان مى دهند كه در نظام آفرينش ، همه چيز بر اساس اندازه گيرى و تقدير خاصّى از جهات مختلف ، چون طول و عرض و دوام و مهلت ها و روزى ها استوار است .