حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦٨

آن زمانى كه كافرْ كفر را انجام مى دهد ، به كافر مى پيوندد . خداوند ، وقتى بنده را آفريد ، او را كافر نيافريد . همانا بنده ، زمانى كافر گشت كه حجّت از سوى خدا به او رسيد و بر او عرضه شد ؛ ولى او آن را انكار نمود . پس به خاطر انكار كردن حق، كافر گرديد .

٢ . خوش بختى براى مؤمن و بدبختى براى كافر ، تقدير شده است

معناى ديگرى كه براى حديث مى توان نمود ، اين است كه خداوند متعال براى فرزندانى كه مى داند در آينده راه درست زندگى را انتخاب مى كنند و ايمان مى آورند ، در شكم مادرهايشان خوش بختى مقدّر كرده و براى فرزندانى كه مى داند در آينده راه نادرست را انتخاب مى كنند و كفر مى ورزند ، در شكم مادرهايشان بدبختى مقدّر نموده است ، چنان كه در حديثى ، از پيامبر خدا آمده است كه : سَبَقَ العِلمُ وَ جَفَّ القَلَمُ ، وَ مَضى القَدَرُ بِتَحقيقِ الكِتابِ وَ تَصديقِ الرُّسُلِ ، وَ بِالسَّعادَةِ مِنَ اللّه ِ عز و جل لِمَن آمَنَ وَ اتَّقى، وَبِالشَّقاءِ لِمَن كَذَّبَ وَ كَفَرَ ، وَ بِوَلايَةِ اللّه ِ المُؤمِنينَ ، وَ بَراءَتَهُ مِنَ المُشرِكينَ. [١] علم ، پيشى گرفت و قلم ، رقم زد و قَدَر ، قطعى شد براى به حقيقت پيوستن كتاب [آسمانى] و تصديق پيامبران و براى سعادتمندى هر مؤمن و تقواپيشه اى از جانب خدا و براى بدبختى هر تكذيب كننده و كافر و نيز براى ولايت خداوند بر مؤمنان و برائتش از مشركان . بنا بر اين ، سعادت و شقاوت ، گرچه به وسيله خداوند عز و جل تقدير مى شوند، امّا بر اساس ايمان و تقوا ، و كفر وانكار ـ كه عمل اختيارى انسان اند ـ براى انسان ، رقم مى خورند .