در احاديث فراوانى از پيامبر خدا ، نقش دعا در تغيير سرنوشت مقدّرِ انسان ، مورد تأكيد قرار گرفته است ، از جمله : الدُّعاءُ يَرُدُّ القَضاءَ ، و للّه ِِ فى خَلقِهِ قَضاءانِ : قَضاءٌ ماضٍ ، و قَضاءٌ مُحدَثٌ . [١] دعا ، قضا را باز مى گرداند . در خداوند ، دو قضا در آفريده هايش دارد : قضاى قطعى و قضاى حادث . لا يَرُدُّ القَدَرَ إلَا الدُّعاءُ . [٢] قَدَر را جز دعا ، باز نمى گرداند . لا يَرُدُّ القَضاءَ إلَا الدُّعاءُ . [٣] قضا را جز دعا ، باز نمى گرداند . الدُّعاءُ جُندٌ مِن أجنادِ اللّه ِ تَعالى مُجَنَّدٌ ، يَرُدُّ القَضاءَ بَعدَ أن يُبرَمَ . [٤] دعا ، سپاهى مجهّز از سپاهيان خداست كه قضاى قطعى شده را باز مى گرداند. يا بُنَىَّ ، أكثِر مِنَ الدُّعاءِ ، فَإِنَّ الدُّعاءَ يَرُدُّ القَضاءَ المُبرَمَ . [٥] فرزندم! بر دعا بيفزا كه دعا ، قضاى قطعى شده را باز مى گرداند. لا يُغنى حَذَرٌ مِن قَدَرٍ ، وَ الدُّعاءُ يَنفَعُ مِمّا نَزَلَ و مِمّا لَم يَنزِل . [٦] احتياط ، از قدر باز نمى دارد . دعا براى [تقديرِ] نازل شده و نشده ، سودمند است. صِلَةُ القَرابَةِ مَثراةٌ فِى المالِ ، مَحَبَّةٌ فِى الأَهلِ ، مَنسَأَةٌ فِى الأَجَلِ . [٧] پيوند با خويشاوندان ، موجب افزايش دارايى ، دوستى در خاندان و تأخير در اجل

[١] الفردوس : ج ٢ ص ١١ ح ٢٠٩٠ ، كنز العمّال : ج ١٦ ص ٤٧٥ ح ٤٥٥٢٠ .[٢] سنن ابن ماجة : ج ١ ص ٣٥ ح ٩٠ ، المستدرك على الصحيحين : ج ١ ص ٦٧٠ ح ١٨١٤ .[٣] مكارم الأخلاق : ج ٢ ص ٧ ح ١٩٧٨ ؛ مسند الشهاب : ج ٢ ص ٣٥ ح ٥٤٥ .[٤] اُسد الغابة : ج ٥ ص ٣٣٨ ش ٥٢٩٧ .[٥] تاريخ بغداد : ج ١٣ ص ٣٦ ش ٦٩٩٢ .[٦] المستدرك على الصحيحين : ج ١ ص ٦٦٩ ح ١٨١٣ .[٧] المعجم الأوسط : ج ٨ ص ١٤ ح ٧٨١٠ .