دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٢
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! به خدا و پيامبر او ايمان بياوريد» . در اين آيه ، ايمان اوّل به معناى اقرار زبانى است و ايمان دوم ، به معناى تصديق قلبى . در برخى از احاديث نيز ايمان ، تنها در اقرار زبانى به كار رفته است ، مانند آنچه از پيامبر خدا نقل شده كه به جمعى از مسلمانان فرمود : يا مَعشَرَ مَن آمَنَ بِلِسانِهِ ولَم يَخلُصِ الإِيمانُ في قَلبِهِ ، لا تَتَّبِعوا عَوراتِ المُؤمِنينَ . [١] اى گروهى كه به زبان ايمان آورده ايد ، ولى ايمان در دلتان خالص نشده است ! در پىِ [ يافتن ]عيب مؤمنان بر نياييد .
ه ـ تصديق قلبى
گاه ايمان ، به تقويت و تأييد و تصديق قلبى حقايق دينى ، در قرآن به كار رفته است ، مانند اين آيه : «أُوْلَئِكَ كَتَبَ فِى قُلُوبِهِمُ الْاءِيمَـنَ وَ أَيَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ . [٢] در دل اينهاست كه [ خدا ] ايمان را نوشته و آنها را با روحى از جانب خود تأييد كرده است» . كتابت ايمان در قلب ، همان تقويت آن ، با روح و نيرويى از جانب خويش است .
و ـ تصديق عملى
مسلمانان پس از بعثت چهارده سال به سوى بيت المقدس نماز مى خواندند كه
[١] الأمالى للمفيد : ص ١٤١ ح ٨ ، ثواب الأعمال : ص ٢٨٨ ح ١ ، المحاسن : ج ١ ص ١٨٩ ح ٣١٥ ، بحار الأنوار : ج ٧٥ ص ٢١٤ ح ١٠ .[٢] مجادله : آيه ٢٢ .