دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧١
تصديق حقيقىِ قلبى است و اقرار زبانى و اعمال شايسته ، تصديق عملىِ آن باور قلبى هستند . به سخن ديگر ، اقرار و عمل ، نشانه حقيقت داشتن باور قلبى و شرط اثباتىِ آن به شمار مى آيند . بنا بر اين ، احاديثى كه بدان اشاره شد ، مفسّر و مبيّن همان جمع بندى اى هستند كه در تعريف ايمان از نگاه قرآن ، گفته شد . همچنين ، ساير احاديثى كه در فصل اوّل و ساير فصول درباره ويژگى ها و آثار ايمان حقيقى آمده اند، با اين تعريف ، هماهنگ اند .
چهار. فرق ميان ايمان و اسلام
واژه اسلام ، در قرآن و احاديث دو گونه كاربرد دارد : گاه در اسلام حقيقى به كار رفته است ، مانند : «إِنِّى أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ . [١] بگو: من مأمورم كه نخستين كسى باشم كه اسلام آورده است» . امام على عليه السلام نيز در تعريف اسلام فرموده است : الإِسلامُ هُوَ التَّسليمُ ، وَالتَّسليمُ هُوَ اليَقينُ ، وَاليَقينُ هُوَ التَّصديقُ ، وَالتَّصديقُ هُوَ الإِقرارُ وَالإِقرارُ هُوَ الأَداءُ وَالأَداءُ هُوَ العَمَلُ . [٢] اسلام ، تسليم شدن است و تسليم بودن ، يقين داشتن است و يقين ، تصديق كردن است و تصديق كردن ، اقرار نمودن است و اقرار ، انجام دادن است و انجام دادن ، همان عمل است . اين سخن ، بدان معناست كه شدّت ارتباط الفاظ هفتگانه اى كه ذكر شد ، تا حدّى است كه مى توان هر يك را به ديگرى تفسير و تبيين كرد .
[١] انعام : آيه ١٤ .[٢] نهج البلاغة : الحكمة ١٢٥ ، معانى الأخبار : ص ١٨٥ ح ١ ، تفسير القمّى : ج ١ ص ١٠٠ ، بحار الأنوار : ج ٦٨ ص ٣٠٩ ح ١ .