دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٣

سيزده سال آن در مكه و چند ماه [١] بعد از هجرت در مدينه بوده است پس از آن به دستور خداوند متعال ، كعبه قبله مسلمانان شد . در آن هنگام ، اين مسأله مطرح بود كه تكليف نمازهايى كه تا آن تاريخ رو به بيت المقدس انجام داده اند ، چيست و آيا فايده اى در بر دارد يا كارى بيهوده و باطل بوده است؟ قرآن در پاسخ اين سؤال ، در ادامه آيات مربوط به تغيير قبله مى فرمايد : «وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَـنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ . [٢] و خدا بر آن نبود كه ايمان شما را ضايع گرداند ؛ زيرا خدا [ نسبت ] به مردم ، دلسوز و مهربان است» . در اين جا ، ايمان به معناى عمل به مقتضاى عقيده ـ كه نماز است ـ به كار رفته . در احاديث فراوانى نيز عمل ، جزء ايمان محسوب شده است . [٣]

ز ـ تصديق مدّعا

يكى ديگر از كاربردهاى «ايمان» در قرآن ، «تصديق» و راست شمردن مدّعاست . هنگامى كه برادران يوسف عليه السلام او را در چاه انداختند ، گريه كنان پيش پدر آمدند و گفتند : «إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَ تَرَكْنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَـعِنَا فَأَكَلَهُ الذِّئْبُ وَ مَآ أَنتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَ لَوْ كُنَّا صَـدِقِينَ . [٤] ما رفتيم مسابقه دهيم، و يوسف را پيش كالاى خود نهاديم. آن گاه ، گرگ او را