٥٠٩٧.امام صادق عليه السلام : مؤمن علوى است ؛ زيرا در شناخت ، به مقام بلندى رسيده است . مؤمن هاشمى است ؛ زيرا گم راهى را در هم شكسته است . مؤمن قرشى است ، زيرا به آنچه از ما گرفته شده است ، اقرار دارد . مؤمن عجم است ؛ زيرا درهاى شرّ و بدى ، بر او بسته اند . مؤمن عرب است ؛ زيرا پيامبر او صلى الله عليه و آله عرب است و كتاب او به زبان عربىِ روشن فرو فرستاده شده است . مؤمن نبطى است ؛ زيرا دانش را استنباط كرده است . مؤمن مهاجر است ؛ زيرا گناهان و بدى ها را ترك كرده است . مؤمن انصارى است ؛ زيرا خدا و پيامبر او و اهل بيت پيامبر خدا را يارى مى كند . مؤمن مجاهد است ؛ زيرا با دشمنان خداوند عز و جل ، در دولت باطل ، از طريق تقيّه جهاد مى كند و در دولت حق ، با شمشير .

٥٠٩٨.امام صادق عليه السلام : مؤمن ، در دينْ نيرومند است . در عين نرمى ، قاطع است . ايمانش آميخته با يقين است . در فهميدن [ ـِ دين] ، آزمند است و در پيمودن راه راست ، با نشاط و كوشاست . در نيكوكارى پايدار است و دانش را با بردبارى در آميخته است . در عين برخورداى از نرمش ، زيرك است . در [راه] حق ، سخاوتمند است . در هنگام توانگرى ، جانب اعتدال را نگه مى دارد و در وقت نادارى ، صبور و خويشتندار است . در زمان قدرت يافتن [بر دشمن] ، با گذشت است . در طاعت خدا خلوص دارد . از شهوت پيروى نمى كند . در خواهش ها خويشتندار است . به جهاد آزمند است . با وجود كار و گرفتارى ، نمازش را ترك نمى گويد و در سختى ها صبور است . در فتنه ها و حوادث تكان دهنده ، متين و آرام است . در ناملايمات ، شكيباست و در هنگام برخوردارى ، سپاس گزار [ خدا] . غيبت نمى كند ، تكبّر ندارد و پيوند خويشاوندى نمى بُرَد . سست و ناتوان و درشت خوى و خشن نيست . نگاهش از او پيشى نمى گيرد [بلكه در اختيار اوست] . شكمش او را رسوا نمى كند و شهوت جنسى اش بر او چيره نمى آيد . به مردم حسادت نمى ورزد . سرزنش مى شود ، ولى او سرزنش نمى كند . اسرافكار نيست ، ستم ديده را يارى مى رساند و به بينوا رحم مى كند . نفْسش از او در رنج است و مردم از او در آسايش . عزّت دنيا را نمى خواهد و از خوارىِ آن بى تابى نمى كند . مردم در انديشه دنيايند و او سرگرم آخرت . نه در قضاوتش نقصى ديده شود و نه در رأيش ضعفى و نه در دينش خرابى . هر كه با او مشورت كند ، راه نمايى اش مى كند و به آن كه كمكش كند ، كمك مى رساند ، و از هرزه گويى و رفتار جاهلانه مى گريزد .