تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٩٦

زمانى موجودند كه به خاطر كوته فكرى در صدد خرده‌گيرى حتى نسبت به امام معصوم (ع) ابايى ندارند. مثلًا سفيان ثورى به هنگامى كه امام صادق (ع) لباس‌هاى خوب پوشيده بود به نزد ايشان آمد و به امام گفت:
پدران تو اينگونه لباس نمى‌پوشيدند! امام فرمود: پدران من آن گونه جامه‌ها را در زمان تهيدستى و كاستى بر تن مى‌كردند ولى اكنون زمانى است كه نعمت در دنيا فراوان شده است و در چنين حالى شايسته‌ترين مردم از نعمت‌ها نيكان جهانند. «١» در حديث ديگرى امام صادق (ع) به سفيان ثورى چنين پاسخ دادند:
اى سفيان‌ثورى! آن (نوع لباس پوشيدن و زيستن) در زمان محروميت و تهيدستى بود و آنان (پيشينيان ما) به فرا خور حوزه تنگدستى زمان خود زندگى مى‌كردند؛ ليكن اكنون زمانى است كه همه گونه نعمت فراوان شده است. «٢» كوته فكرانى مثل سفيان ثورى، لباس پوشيدن امام را تجاوز از حد متعارف مى‌شمردند، در صورتى كه حركت امام به صورت معمول و در حد عرف آن روز بوده است. گرچه نسبت به زمان گذشته تجاوز از حد مى‌باشد. و اين روشن است كه رفتار و اعمال افراد بر اساس مقتضيات زمان خودش سنجيده مى‌شود و اين همان نسبى بودن اسراف است.
نكته قابل ذكر اينكه، در بعضى از مصارف اينطور نيست كه تعدد و بالا بودن مصرف، اسراف تلقى شود؛ چرا كه مخارج بيشترى كه موجب حفظ اموال شود خود تقدير معيشت به شمار مى‌آيد. مثلًا داشتن لباس‌هاى‌