فصل اول: كليات‌ ١. پيشينه بحث‌ «مدبّر» از صفات حق تعالى است و «تدبير» از افعال اوست كه در گنجينه وجود آدمى تجلى نموده، و فضيلتى است ارزشمند كه همسنگ آن را نمى‌توان يافت.
زندگى خانوادگى و به ويژه زندگى قبيله‌اى و اجتماعى همواره با نوعى تضاد منافع، جنگ، صلح، تعاون و مانند آن همراه بوده است. عقل سليم به ضرورت وجود نوعى تدبير و عاقبت انديشى در تمام موارد ياد شده، حكم مى‌كرد تا زيست بهتر محقق شود.
با پيشرفت تدريجى و پرداختن انسان به زندگى مدنى، جايگاه تدبير به نحو مشخص‌ترى نمود پيدا كرد تا جايى كه آدمى براى جهت دادن به آموزه‌ها و تجربه‌ها در امور معيشت، سياست، فرهنگ، و نيز سوق دادن آنها به سوى كمال، از اين صفت بهره فراوان برد.
اديان الهى با تكيه بر آموزه‌هاى فطرى، انسان‌ها را به تدبر در امر عظيم خلقت و شگفتى‌هاى موجود در درون او فرا خوانده‌اند تا تدبير الهى را در اين امور به او يادآورشوند.
در قرآن كريم اين واژه مورد توجه ويژه واقع شده است. كلمات «مدبّر»، «تدبير»، و غيره در بسيارى از جهات گوياى همان مفاهيمى هستند كه امروزه از اصطلاح «مديريت» مى‌فهميم و در تدبير امور،