تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ٦٦
منطقى، موجب نرسيدن به هدف و يا دور شدن از آن خواهد شد. و در برخى موارد از مهمترين عوامل فقر و عقب ماندگى است:
سُوْءُ التَّدبيرِ مِفتاحُ الفَقرِ. «١» برنامه ريزى و عاقبت انديشى نادرست، كليد نابسامانى و فقر است.
خانواده يا سازمان و هر مجموعهاى ديگر كه فاقد برنامه و تدبير باشند از خير محروم خواهند بود. اميرمؤمنان (ع) مىفرمايد:
ايُّها النَّاسُ! لا خَيرَفى دُنيا لا تَدبيرَ فيه. «٢» اى مردم! در دنيايى كه تدبير در آن نباشد خيرى نيست.
اساساً برنامه و تدبير درست موجب تحصيل مال و ثروت و بقاى آن مىشود، ولى عدم تدبير و برنامه نادرست نه تنها سبب به دست آوردن مال و سرمايه نمىشود، بلكه چه بسا ثروت تحصيل شده را از دست خواهد داد و مالى براى انسان باقى نخواهد ماند؛ چنان كه امام رضا (ع) مىفرمايد: «لا مالَ لِمَنْ لا تَقديرَ لَهُ». «٣» مال (سرمايه) ندارد آن كه اندازهدارى (برنامه ريزى درست) ندارد.
١- ٨. اقسام برنامه ريزى برنامه ريزى در محيط خانواده را مىتوان چنين تعريف نمود كه:
هدايت عقلايى مكانيزم تصميمگيرى در امور مختلف زندگى در ابعاد زمانى بلند مدت، ميان مدت و كوتاه مدت به منظور بهره بردارى منطقى و