تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ١٠٦

توانمندى اقتصادى، مورد نكوهش مى‌باشد؛ چرا كه هر دو صورت، انحراف از اعتدال و ميانه روى هستند. قرآن كريم خواستار رعايت حد وسط و اعتدال از ما مى‌باشد و حتى از افراط و تفريط در انفاقات مالى نهى نموده است. چنان كه مى‌فرمايد:
وَ الَّذِينَ إِذَاأَنفَقُواْ لَمْ‌يُسْرِفُواْ وَ لَمْ‌يَقْتُرُواْ وَ كَانَ بَيْنَ ذَ لِكَ قَوَامًا. (فرقان: ٦٧)
و آنها كسانى هستند كه به هنگام انفاق نه اسراف مى‌كنند و نه سخت‌گيرى، بلكه در ميان اين دو، حد اعتدال را رعايت مى‌كنند.
شخص بخيل و سخت‌گير با اينكه از نظر اقتصادى توانمند است، زيست آبرومندانه ندارد و از مصرف در حد كفايت و متناسب با قدرت و توان خريد، خوددارى مى‌كند و در ذلت و خست به سر مى‌برد تا جايى كه امام صادق (ع) مى‌فرمايد:
فرو بردن دست تا آرنج در دهان مار بزرگ، بهتر است از اين كه انسان خواسته‌هاى خود را از كسى بخواهد كه، فقير بوده و ثروتمند شده است (تازه به دوران رسيده). «١» كنايه از اينكه چنين شخصى نهايت بخل ورزى را دارد.
در تعاليم دين اسلام، اين صفت به شدت نكوهش شده است؛ زيرا كسى كه به اين خوى زشت مبتلا باشد، به خود ظلم مى‌كند و از اينكه مقدارى اندك از ثروت را براى خود هزينه كند خوددارى مى‌كند، در حالى كه همه آن را (پس از مرگ) به وارث مى‌بخشد، «٢» و مانند فقيران زندگى‌