تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات

تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ١٢٨

كالاهاى آنان و مصرف نكردن آنها و ترك رفت و آمد و معامله با ايشان به طور كلى واجب است. «١» وى همچنين مى‌فرمايد:
اگر در روابط بازرگانى دولت‌ها يا تجار، با برخى از دولت‌ها يا تجار بيگانه بر بازار مسلمين و زندگى اقتصادى آنان خوفى باشد، ترك اين روابط، واجب و تجارت مزبور حرام است. و بر بزرگان مذهب است كه با وجود چنين ترسى، بر حسب اقتضاى شرايط، كالا و تجارت آنان را تحريم كنند و بر امت اسلامى لازم است از آنها پيروى نمايند، همچنان كه بر همه مسلمانان واجب است كه در قطع اين روابط بكوشند. «٢» در چنين شرايطى، ولى امر مسلمين، مصرف و تجارت اين نوع كالاها را تحريم مى‌كند و بر جامعه اسلامى نيز واجب است كه اين تحريم را به اجرا در آورد؛ همچون تحريم مصرف تنباكو به فتواى ميرزاى شيرازى بزرگ در زمان ناصرالدين شاه قاجار. «٣» د. چگونگى مبارزه با مصرف گرايى‌ هر كس كه به مسائل اقتصاد آشنا باشد مى‌داند كه گردآورى سرمايه به منظور توسعه در يك كشور، ريشه در فرهنگ مصرف گرايى يا پس انداز درآمد مردم آن كشور دارد. اگر فرهنگ مردم، مصرفى باشد، مصرف به اندازه درآمد، بلكه بيشتر است و كسرى درآمد از طريق قرض و وام، جبران مى‌شود، در اين صورت پس انداز وجود نخواهد داشت و بيشتر به‌