تدبير معشيت از ديدگاه آيات و روايات - جمالی، قدرت الله - الصفحة ١٦٢
جامعه همراه با برخى نكات بالا، حاصل مىشود.
٨. حفظ عزت نفس: عزت، حالتى است كه مانع شكست انسان مىشود. عزت واقعى از آن خداست، و عزت پيامبر (ص) و مؤمنان در طول عزت اوست. عزت در دو بعد فردى و اجتماعى، سبب تقويت روحيه آزادى خواهى و استقلالطلبى خواهد شد.
قناعت، زهد، نظارت عقلانى برخواستهها، عبوديت، تدبير صحيح در امور معيشت از عوامل عزت محسوب مىشود.
٩. توسعه رزق: رزق منحصر در مواهب مادىنيست، بلكه شامل عنايات معنوى نيز مىشود.
در جهان بينى مادى تنها علل مادى در ميزان و مقدار روزى انسانها و ريشه كنى فقر مؤثر است، ولى در جهان بينى الهى، علل معنوى به اندازه علل مادى، چه بسا بيشتر از آن ايفاى نقش مىكند.
عوامل مادى توسعه رزق و روزى همان راهبردهاى تدبير معيشت است كه در فصلدوم گذشت. بسيارى از عوامل معنوى توسعه رزق در آيات و روايات نام برده شدهاند، از جمله:
ايمان و تقوا، شكر، امانت دارى، خوش خلقى، حسن همجوارى، مهماننوازى، استغفار، صدقه، صله رحم، بسيار «لا حول و لا قوة الا باللَّه» گفتن، نماز شب، تميز كردن اطراف خانه، شستشو و تميز كردن ظروف.
ب.
برخى از پيامدهاى بى تدبيرى (و سوء تدبير) عبارتند از:
١. فقر و تنگدستى: فقردر دو نوع مطلق و نسبى قابل تقسيم است.
فقر مطلق يعنى عدم توانايى براى بر طرف كردن نيازهاى ضرورى چون غذا، لباس، مسكن و بهداشت. فقر نسبى به معناى نداشتن توانايى لازم براى فراهم آوردن امكانات زندگى عادى است.